• İSTANBUL İMSAK  06:09 GÜNEŞ  07:36 ÖĞLE  12:53 İKİNDİ  15:34 AKŞAM  18:00 YATSI  19:21
  • 50,0724
  • 55,9609

Aşıdan sonra neden ateşimiz çıkıyor? Bilim insanları nedenini buldu

Bilim insanları, aynı aşıyı yaptıran kişilerde neden farklı ateş tepkileri görüldüğünü araştırırken, bağırsak bakterilerinin ürettiği bir proteinin bağışıklık sistemi üzerindeki etkisi dikkat çekti: İşte detaylar.

Aşıdan sonra neden ateşimiz çıkıyor? Bilim insanları nedenini buldu

Aşı yaptırdıktan sonra bazı kişilerde yüksek ateş görülürken bazılarında hiçbir belirti ortaya çıkmamasının nedeni bilim insanları tarafından araştırıldı. Almanya'daki Max Planck Biyoloji Enstitüsü öncülüğünde yürütülen uluslararası çalışmada, bağırsaklarda yaşayan bakterilerin aşı sonrası bağışıklık tepkisini etkileyebileceği belirlendi. Araştırmacılar, özellikle bakterilerin ürettiği flagellin adlı proteinin iltihaplanma ve ateş oluşumunda rol oynayabileceğini ortaya koydu. Çalışmanın sonuçları, bilim dünyasının saygın yayınlarından Science dergisinde yayımlandı.

AYNI AŞIYI OLANLAR NEDEN FARKLI TEPKİ VERİYOR?
Aşı uygulamalarından sonra görülen ateş, halsizlik ve benzeri belirtiler her insanda aynı şiddette ortaya çıkmıyor.
Bazı kişiler aşı sonrasında günlük yaşamlarını etkileyecek herhangi bir belirti yaşamazken bazılarında vücut sıcaklığında belirgin yükselme görülebiliyor.
Bilim insanları, aynı aşıyı yaptıran bireylerde ortaya çıkan bu farklılıkların nedenlerini anlamak amacıyla yeni bir araştırma gerçekleştirdi.
Max Planck Biyoloji Enstitüsü öncülüğündeki uluslararası ekip, aşı sonrası ateş tepkisiyle bağırsak mikroorganizmaları arasındaki ilişkiye odaklandı.
Araştırma sonucunda, bağırsak mikrobiyomunun kişilerin aşıya verdiği iltihabi tepkinin şiddetini etkileyen faktörlerden biri olabileceği belirlendi.

171 KİŞİNİN AŞI SONRASI TEPKİSİ İNCELENDİ
Science dergisinde 8 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan araştırmada, COVID-19'a karşı mRNA aşısı yaptıran 171 sağlıklı yetişkinin verileri değerlendirildi.
Çalışmaya katılan bireylerin bağırsak mikroorganizmaları, vücut sıcaklıkları ve bağışıklık sistemiyle ilgili göstergeleri incelendi.
Araştırmacılar, katılımcılardan aşı öncesinde ve sonrasında dışkı örnekleri alarak bağırsak bakterilerinin özelliklerini analiz etti.
Ayrıca kan örnekleriyle bağışıklık sistemine ilişkin bazı göstergeler takip edildi.
Katılımcıların vücut sıcaklıkları da aşıdan önceki ve sonraki günlerde kaydedildi.
Böylece aşı sonrası yüksek ateş yaşayanlarla daha hafif tepki gösteren kişilerin bağırsak mikrobiyomları karşılaştırıldı.

ATEŞİN İPUÇLARI AŞIDAN ÖNCE ORTAYA ÇIKTI
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, aşı sonrasında yüksek ateş geliştiren kişilerin bağırsaklarında daha önceden bazı farklılıkların bulunması oldu.
Bilim insanları, daha güçlü ateş tepkisi gösteren bireylerde belirli bakteriyel faaliyetlerin aşı yapılmadan önce de yüksek olduğunu belirledi.
Özellikle bakterilerin hareket etmesini sağlayan yapılara ilişkin genlerin daha aktif olduğu görüldü.
Bu bakteriyel faaliyetlerin, bağışıklık sisteminin iltihabi tepkisini etkileyebileceği değerlendirildi.
Araştırmacılar, yüksek ateş gelişen kişilerde bağırsaktaki düşük düzeyli iltihaplanma göstergelerinin de farklılık gösterdiğini tespit etti.
Bulgular, aşı sonrası ortaya çıkan tepkilerin yalnızca aşının uygulandığı anda başlamadığını, kişinin önceden var olan bağışıklık durumuyla da ilişkili olabileceğini gösterdi.

FLAGELLİN ADLI PROTEİN DİKKAT ÇEKTİ
Çalışmanın merkezinde flagellin adı verilen bakteriyel protein bulunuyor.
Flagellin, bazı bakterilerin hareket etmesini sağlayan kamçı benzeri yapıların temel bileşenlerinden biri olarak biliniyor.
Bu protein, bağışıklık sistemi tarafından potansiyel bir tehlike işareti olarak algılanabiliyor.
Çünkü hastalık yapabilen bazı bakteriler de hareket etmek için flagellin içeren yapılardan yararlanıyor.
Bağışıklık sistemi bu proteini algıladığında iltihabi savunma mekanizmalarını harekete geçirebiliyor.
Araştırmacılar, aşı sonrasında daha güçlü ateş tepkisi gösteren bireylerin bağırsaklarında flagellin üretimiyle ilişkili faaliyetlerin daha yüksek olduğunu belirledi.
Bu durum, bakteriyel flagellinin aşı sonrası ateşin şiddetini etkileyen unsurlardan biri olabileceğine işaret etti.

BAĞIRSAK BAKTERİLERİ BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ ETKİLİYOR
İnsan bağırsaklarında çok sayıda bakteri ve başka mikroorganizma bulunuyor.
Bu mikroorganizmaların oluşturduğu topluluğa bağırsak mikrobiyomu adı veriliyor.
Bağırsak mikrobiyomu yalnızca sindirim süreçlerinde değil, bağışıklık sistemiyle kurduğu etkileşimler nedeniyle de araştırılıyor.
Bilim insanlarına göre bağırsak bakterilerinin ürettiği bazı maddeler, bağışıklık sisteminin uyarılma düzeyini etkileyebiliyor.
Yeni araştırmada da flagellin üretimi yüksek olan mikrobiyomların daha güçlü iltihabi tepkilerle ilişkili olduğu görüldü.
Bu nedenle araştırmacılar, bağırsak mikroorganizmalarının aşıdan önceki bağışıklık durumunun oluşmasında rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

FARE DENEYLERİNDE DİKKAT ÇEKEN SONUÇ
İnsanlardan elde edilen bulguları daha ayrıntılı incelemek isteyen araştırmacılar, laboratuvar ortamında fare deneyleri de gerçekleştirdi.
Çalışmada kendi bağırsak mikroorganizmaları bulunmayan özel fareler kullanıldı.
Aşı sonrasında yüksek ateş geliştiren kişilerden alınan bağırsak mikroorganizmaları bu farelere aktarıldı.
Daha hafif ateş tepkisi gösteren katılımcılardan alınan mikroorganizmalar ise başka bir fare grubuna verildi.
Ardından hayvanlara aşı uygulandı.
Sonuçlar, yüksek ateş tepkisi gösteren insanlardan mikrobiyom alan farelerde daha güçlü iltihabi reaksiyonların oluştuğunu ortaya koydu.
Bu bulgu, bağırsak mikroorganizmalarının aşı sonrası bağışıklık tepkisini doğrudan etkileyebileceği görüşünü destekledi.

FLAGELLİNİN ETKİSİ LABORATUVARDA DA İNCELENDİ
Fare deneylerinde araştırmacılar yalnızca bağırsak mikroorganizmalarını karşılaştırmakla kalmadı.
Aynı zamanda hayvanların flagellin proteinini algılama mekanizmalarını da inceledi.
Elde edilen sonuçlar, güçlü iltihabi tepkilerin oluşmasında bakteriyel flagellinin rol oynadığını gösterdi.
Ancak etkinin tamamı yalnızca bu proteine bağlı değildi.
Bu nedenle

bilim insanları, flagellinin aşı sonrası ateş tepkisini etkileyen önemli bileşenlerden biri olduğunu belirtiyor.
Araştırmanın insanlarda gözlemsel verilerle, farelerde ise deneysel yöntemlerle yürütülmesi de sonuçların değerlendirilmesinde önem taşıyor.
Farelerde gözlenen etkilerin insanlarda aynı biçimde ortaya çıkacağını kesin olarak söylemek için daha fazla araştırma gerekiyor.

BESLENME ALIŞKANLIKLARI DA ARAŞTIRILDI
Bilim insanları, bağırsak bakterilerinin neden bazı kişilerde daha fazla flagellin ürettiğini anlamak için beslenme alışkanlıklarını da değerlendirdi.
Araştırmada bitkisel ağırlıklı beslenen katılımcıların, aşı sonrasında genel olarak daha hafif ateş tepkileri gösterme eğiliminde olduğu belirlendi.
Bunun üzerine araştırmacılar, beslenmenin bağırsak bakterileri üzerindeki etkisini laboratuvar ortamında incelemeye başladı.
Çalışma sonucunda bazı besin bileşenlerinin mikrobiyal flagellin üretimini değiştirebildiği görüldü.
Ancak insanlarda tespit edilen ilişki, bitkisel beslenmenin aşı sonrası ateşi kesin olarak önlediği anlamına gelmiyor.
Araştırmacılar, bu bağlantının doğrulanması için kontrollü insan çalışmalarına ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

İŞLENMİŞ GIDALARIN ETKİSİ İNCELENDİ
Araştırmada endüstriyel gıdalarda kullanılan bazı katkı maddelerinin bağırsak mikroorganizmaları üzerindeki etkileri de değerlendirildi.
Bilim insanları, laboratuvar deneylerinde bazı katkı maddelerinin bakterilerin flagellin üretimini artırabildiğini gözlemledi.
Bu sonuç, beslenme düzeninin bağırsak mikroorganizmalarının faaliyetlerini etkileyebileceği görüşünü destekledi.
Araştırma ekibinde yer alan Institut Pasteur uzmanı Benoit Chassaing, sanayileşmiş beslenme biçiminin bazı bileşenlerinin flagellin üreten bakterilerin çoğalmasını destekleyebileceğini belirtti.
Ancak elde edilen sonuçlar, belirli bir gıdayı tüketen herkesin aşı sonrasında daha yüksek ateş yaşayacağını göstermiyor.
Beslenme ve aşı tepkileri arasındaki ilişkinin insanlarda daha ayrıntılı araştırılması gerekiyor.

YÜKSEK YAĞLI BESLENME FARELERDE TEPKİYİ ARTIRDI
Beslenmenin etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilen deneylerde yüksek yağ içeren Batı tipi beslenme düzeni de değerlendirildi.
Araştırmacılar, bu şekilde beslenen farelerde aşı sonrasında oluşan iltihabi tepkilerin daha güçlü olduğunu gözlemledi.
Çalışmanın yazarlarından Hirohito Abo, yüksek yağlı Batı tipi beslenmenin farelerde aşı sonrası iltihabi yanıtı artırdığını açıkladı.
Bu sonuçlar, beslenmenin bağırsak mikrobiyomunu etkileyerek bağışıklık sisteminin tepkisini değiştirebileceğine işaret ediyor.
Ancak söz konusu deneyler fareler üzerinde gerçekleştirildi.
Bu nedenle aynı etkinin insanlarda kesin olarak ortaya çıktığı söylenemiyor.

AŞI SONRASI ATEŞ BAĞIŞIKLIĞIN DAHA GÜÇLÜ OLDUĞUNU MU GÖSTERİYOR?
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de ateş tepkisiyle aşının sağladığı bağışıklık arasındaki ilişkiye yönelik oldu.
Bilim insanları, bağırsak mikrobiyomuyla bağlantılı iltihabi tepkilerin aşı sonrası belirtileri etkileyebildiğini belirledi.
Ancak bu durumun aşının oluşturduğu antikor yanıtını aynı şekilde değiştirdiğine ilişkin bir bulgu elde edilmedi.
Araştırmada yüksek ateşle ilişkili mikrobiyal özelliklerin, daha güçlü veya daha zayıf antikor yanıtı anlamına gelmediği görüldü.
Bu nedenle aşı sonrasında ateş yaşanması, kişinin diğerlerinden daha güçlü bağışıklık geliştirdiğini gösteren güvenilir bir ölçüt değil.
Aynı şekilde ateş görülmemesi de aşının etkisiz olduğu anlamına gelmiyor.

AŞI YAN ETKİLERİ AZALTILABİLİR Mİ?
Araştırmacılar, bağırsak mikrobiyomunun aşı sonrası ateş tepkisiyle ilişkili olmasının gelecekte yeni uygulamalara kapı aralayabileceğini düşünüyor.
Özellikle bağırsak bakterilerinin faaliyetlerini etkileyen yöntemlerin, aşı sonrası görülen bazı belirtilerin azaltılmasında araştırılabileceği belirtiliyor.
Beslenme düzeni de bu çalışmaların değerlendirilebilecek başlıkları arasında bulunuyor.
Ancak mevcut araştırma, insanlarda belirli bir beslenme programının aşı sonrası ateşi azaltacağını kanıtlamıyor.
Bu nedenle yalnızca aşı yan etkilerini önlemek amacıyla özel bir diyet uygulanmasını gerektiren bilimsel bir sonuç henüz bulunmuyor.

BİLİM İNSANLARI YENİ ARAŞTIRMALARA İŞARET ETTİ
Çalışmanın başlıca araştırmacılarından Kelsey Huus, beslenme düzeninin bağırsak mikrobiyomunun iltihabi özelliklerini etkileyebileceğine ilişkin bulgular elde ettiklerini belirtti.
Ancak insanlarda beslenmenin aşı sonrası ateş tepkisini doğrudan belirlediğini gösteremediklerini vurguladı.
Max Planck Biyoloji Enstitüsü araştırmacılarından Ruth Ley ise bağırsak bakterilerinin, bağışıklık sisteminin aşı öncesindeki durumunu etkileyen faktörler arasında bulunabileceğine dikkat çekti.
Araştırma ekibi, gelecekte yapılacak çalışmalarla bağırsak mikrobiyomu ve aşı yan etkileri arasındaki bağlantının daha ayrıntılı anlaşılmasını hedefliyor.

AŞI SONRASI ATEŞİN NEDENİ TAMAMEN ÇÖZÜLDÜ MÜ?
Science dergisinde yayımlanan çalışma, aşı sonrası ateş tepkilerinin kişiden kişiye değişmesini açıklamaya yardımcı olan yeni bulgular sunuyor.
Özellikle bağırsak bakterilerinin ürettiği flagellin proteini, bağışıklık sisteminin önceden mevcut olan iltihabi durumuyla bağlantılı bulundu.
Fare deneyleri de bağırsak mikroorganizmalarının aşı sonrası tepkiler üzerinde etkili olabileceğini destekledi.
Ancak araştırma, bütün aşılarda görülen ateşin tek nedeninin bağırsak bakterileri olduğunu göstermiyor.
Aşı sonrası ateşin şiddetini etkileyebilecek farklı biyolojik faktörlerin de bulunabileceği değerlendiriliyor.
Yeni çalışma, bağırsak mikrobiyomunun bu süreçteki rolünü anlamak ve gelecekte aşı sonrası yan etkileri azaltabilecek yöntemleri araştırmak açısından önemli bir bilimsel adım olarak görülüyor

Yorum Yap
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır. Bu siteye giriş yaparak çerez kullanımını kabul etmiş sayılıyorsunuz. Çerez Politikası