Ocak 2026’da yayımlanan ve 2000 katılımcıyla gerçekleştirilen Türkiye Raporu, tüketicilerin gıda tüketimi, satın alma ve mutfak içi uygulamalarına ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya koydu. Veriler, satın alma aşamasında dikkatli davranan tüketicilerin evde gıda işleme ve tüketiminde önemli riskler aldığını gösteriyor.
MUTFAKTA GIDA GÜVENLİĞİ RİSKTE
Araştırmaya göre mutfakta sağlık riskini artıran davranışlar oldukça yaygın:
%63 “salçada küf sıyırıp tükettiğini” belirtti.
(Ancak uzmanlar, küf toksinlerinin ürünün içine yayılabildiğini ve sıyırmanın güvenli olmadığını vurguluyor.)
%56,1 çiğ et veya tavuğu pişirmeden önce musluk altında yıkadığını söyledi.
(Bu uygulama bakterilerin mutfak yüzeylerine yayılmasına ve çapraz bulaşmaya yol açabiliyor.)
Çözülen et veya tavuğu tekrar donduranlar ise kayda değer bir grubu oluşturuyor.
%17, son kullanma tarihi geçen sütü koklayarak “iyiyse içtiğini” açıkladı.
(Koklama testinin bakteri ve toksin riskini ortadan kaldırmadığı biliniyor.)
Bu sonuçlar, gıda güvenliği bilincinin hâlâ geliştirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
SATIN ALIRKEN TARİH VE İÇERİK ÖN PLANDA
Satın alma davranışlarında ise daha disiplinli bir tablo göze çarpıyor:
Her 4 kişiden 3’ü son kullanma tarihini her zaman kontrol ediyor.
/>
%41 içerik listesini inceliyor.
%37 besin değerlerine bakıyor.
Üretim yeri bilgisi de önemli kriterler arasında yer alıyor.
Bu durum, tüketicilerin raf önünde daha bilinçli davranışlar sergilediğini ortaya koyuyor.
EN GÜVENİLİR KANAL: ZİNCİR MARKETLER
Araştırma, sağlıklı ve güvenli gıda açısından hangi alışveriş kanalının en güvenilir görüldüğünü de ortaya koydu:
Her 3 kişiden 1’i zincir marketleri birinci sıraya yerleştirdi.
Semt pazarları zincir marketlerin 7 puan gerisinde ikinci sırada yer aldı.
Mahalle esnafı, yerel marketlere kıyasla 6 puan daha yüksek güven aldı.
Katılımcıların açık uçlu yanıtlarında “hiçbiri”, “hepsi”, “hangisi uygunsa” gibi esnek ifadeler de dikkat çekti.
Sonuçlar, tüketicinin gıda tedarik kanalında hem güven hem pratiklik aradığını gösteriyor.
RAPOR NE ÖNERİYOR?
Rapor, özellikle mutfak hijyeni ve riskli davranışlar konusunda farkındalığın artırılması gerektiğine vurgu yaparken şu çağrılarda bulunuyor:
Uzman tavsiyelerinin yaygınlaştırılması
Gıda güvenliği eğitimlerinin desteklenmesi
Tüketici alışkanlıklarının iyileştirilmesi
Uzmanlara göre, tüketici davranışları doğru yönlendirildiğinde hem gıda israfı hem de gıda zehirlenmeleri önemli ölçüde azaltılabilir.
