Market ve mağazalarda sıkça kullanılan “Bir alana bir bedava” kampanyaları, tüketicilerden gelen şikâyetlerin ardından incelemeye alındı. Bazı işletmelerin kampanya öncesinde ürün fiyatlarını artırarak gerçekte olmayan bir indirim algısı oluşturduğu öne sürüldü.
Ticaret Bakanlığına iletilen başvuruların ihbar kabul edilmesiyle birlikte söz konusu kampanyaları düzenleyen işletmelerin fiyat politikalarının Türkiye genelinde denetleneceği bildirildi. Ancak alınan karar kampanyaların tamamen yasaklanmasını değil, yanıltıcı uygulamaların incelenmesini kapsıyor.
ŞİKÂYETLER BAKANLIĞI HAREKETE GEÇİRDİ
Tüketiciler tarafından Bakanlığa yapılan başvurularda, “Bir alana bir bedava” kampanyasına dâhil edilen bazı ürünlerin kampanya düzenlemeyen başka marketlerde çok daha düşük fiyatlarla satıldığı belirtildi.
Başvurularda ürünlerin kampanya öncesindeki fiyatlarının yükseltildiği, ardından iki ürünün tek ürün fiyatına verildiği izlenimi oluşturulduğu iddia edildi. Bazı örneklerde kampanyalı olarak 399 liraya satılan bir ürünün başka bir markette 179 liraya bulunabildiği aktarıldı.
81 İLDE FİYAT DENETİMİ YAPILACAK
Bakanlığın tüketici şikâyetlerini ihbar niteliğinde değerlendirerek 81 ilde denetim süreci başlatacağı bildirildi.
Denetimlerde kampanyaya alınan ürünlerin önceki satış fiyatları, kampanya dönemindeki etiketleri, fiyat değişiklikleri ve tüketiciye sunulan koşullar incelenecek. İşletmelerden fiyat hareketlerini belgelemeleri de istenebilecek.
FİYATI ARTIRIP İNDİRİM YAPILMIŞ GİBİ GÖSTERİLEMEZ
Mevzuata göre indirimli satışlarda tüketicide gerçekte olduğundan daha fazla indirim yapıldığı izlenimini oluşturacak ifade ve görüntüler kullanılamıyor.
İndirim öncesindeki fiyatın belirlenmesinde, kampanyadan önceki 30 gün içerisinde uygulanan en düşük satış
fiyatının esas alınması gerekiyor. Bu fiyatın doğru olduğunu ispatlama yükümlülüğü ise reklamı veren işletmeye ait bulunuyor.
KAMPANYA ŞARTLARI AÇIKÇA YAZILMALI
“Bir alana bir bedava” ve “Üç al iki öde” gibi şarta bağlı kampanyalarda hangi ürünlerin kapsama alındığının ve avantajın hangi koşullarda geçerli olduğunun açık biçimde belirtilmesi gerekiyor.
Ürün miktarının sınırlı olması, kampanyanın yalnızca belirli mağazalarda uygulanması veya farklı şartlara bağlanması hâlinde bu bilgilerin tüketiciden gizlenmemesi gerekiyor.
ALDATICI UYGULAMALARA CEZA VERİLEBİLİR
Denetimler sonucunda kampanya öncesinde fiyatların yapay biçimde yükseltildiği veya tüketicinin yanlış yönlendirildiği belirlenirse ilgili işletmeler hakkında idari yaptırım uygulanabilecek.
Mevzuata aykırı reklamların durdurulmasına ve işletmelere idari para cezası verilmesine karar verilebiliyor. Uygulanacak ceza, ihlalin niteliğine ve kampanyanın yayımlandığı mecraya göre değişiyor.
TÜKETİCİLER NEYE DİKKAT ETMELİ?
Uzmanlar, tüketicilerin kampanya etiketinde belirtilen avantajı doğrudan gerçek bir indirim olarak kabul etmemesi gerektiğini belirtiyor.
Ürünün tekli satış fiyatının, gramajının ve başka marketlerdeki güncel fiyatlarının karşılaştırılması öneriliyor. İki ürün için ödenecek toplam tutarın gerçekten avantajlı olup olmadığının alışverişten önce hesaplanması gerekiyor.
ŞİKÂYETLER REKLAM KURULUNA İLETİLEBİLİYOR
Yanıltıcı kampanya veya gerçeği yansıtmayan fiyat etiketiyle karşılaşan tüketiciler, Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kuruluna başvurabiliyor.
Başvuru sırasında kampanya görseli, raf etiketi, fiş, fatura ve farklı tarihlerde çekilmiş fiyat fotoğraflarının sunulması, inceleme sürecinin daha sağlıklı yürütülmesine yardımcı oluyor.
