Mangal sezonunda et, tavuk ve hamburgerlere lezzet katmak amacıyla kullanılan barbekü sosları, Almanya’da gerçekleştirilen kapsamlı bir tüketici testinin ardından gündeme geldi. Bağımsız tüketici test kuruluşu ÖKO-TEST’in incelemesinde iki barbekü sosu, tespit edilen istenmeyen maddeler nedeniyle “başarısız” notu aldı.
19 BARBEKÜ SOSU LABORATUVARDA İNCELENDİ
ÖKO-TEST, farklı markalara ait 19 barbekü sosunu laboratuvar analizine gönderdi. İncelemeler sonucunda Heinz Bull’s-Eye Original ile Kühne Smoky-Sweet Barbecue Sauce en düşük değerlendirmeyi alan iki ürün oldu.
Her iki üründe de alternariol adı verilen küf toksini ile spirotetramat isimli böcek ilacının parçalanması sonucu oluşan bir metabolit tespit edildi. Testte başarısız bulunan bu iki ürünün Türkiye’de satılan ürünler olmadığı belirtildi.
KÜF TOKSİNİ YÜKSEK SEVİYEDE BULUNDU
Laboratuvar sonuçlarına göre Heinz Bull’s-Eye Original ve Kühne Smoky-Sweet barbekü soslarında alternariol miktarı “önemli ölçüde yüksek” olarak değerlendirildi.
Alternariol, Alternaria türü küflerin oluşturabildiği bir mikotoksin olarak biliniyor. Genetik yapıya zarar verme potansiyeli nedeniyle bilimsel araştırmalara konu olan maddenin kanserojen olabileceğinden şüphe ediliyor.
Avrupa mevzuatında Alternaria toksinleri için bütün gıda gruplarını kapsayan kesin bir yasal üst sınır bulunmuyor. Bu nedenle ÖKO-TEST’in değerlendirmesinde Toksikolojik Kaygı Eşiği yaklaşımı esas alındı. İncelenen 19 barbekü sosunun sekizinde alternariol miktarı nedeniyle puan düşürüldü.
DOMATESİN KALİTESİ SONUCU ETKİLEYEBİLİYOR
Barbekü soslarının ana bileşenleri arasında genellikle domates püresi veya domates konsantresi bulunuyor. Üretimde aşırı olgunlaşmış, hasar görmüş ya da uygun koşullarda saklanmamış domateslerin kullanılması, küflerin ve bunların oluşturduğu toksinlerin ürüne taşınmasına yol açabiliyor.
Uygulanan ısıl işlemler küfleri ortadan kaldırabilse de bazı mikotoksinler yüksek sıcaklığa dayanarak nihai üründe kalabiliyor.
BÖCEK İLACININ METABOLİTİNE RASTLANDI
Testte öne çıkan ikinci bulgu ise her iki üründe de spirotetramat metabolitinin tespit edilmesi oldu. Spirotetramat, tarımsal üretimde bitkilere zarar veren emici böceklerle mücadele amacıyla kullanılan sistemik bir böcek ilacı olarak
biliniyor.
Ürünlerde doğrudan spirotetramat etken maddesi değil, maddenin parçalanması sonucunda meydana gelen metabolitlerden biri bulundu. Test kuruluşu, spirotetramatın üreme sağlığı üzerindeki olası etkilerine ilişkin şüpheleri gerekçe göstererek ürünlerin puanını düşürdü.
İncelenen soslarda en sık karşılaşılan pestisit kaynaklı bulgunun da spirotetramat metaboliti olduğu bildirildi.
İKİ ÜRÜN TESTTEN GEÇEMEDİ
Heinz Bull’s-Eye Original ürününde önemli ölçüde yüksek alternariol ve spirotetramat metaboliti tespit edildi. Kühne Smoky-Sweet Barbecue Sauce’da da aynı maddelere rastlanırken ürünün kapak contasında PVC, PVDC veya diğer klorlu bileşiklerin bulunması nedeniyle ek puan kesintisi yapıldı.
Bu bulguların ardından iki ürün de genel değerlendirmede “başarısız” notu aldı.
HEINZ ÜRÜNÜN TARİFİNİ DEĞİŞTİRECEK
Heinz, test kuruluşuna yaptığı açıklamada duman aromalarına yönelik mevzuat değişiklikleri nedeniyle Bull’s-Eye ürününün tarifinin yakın zamanda yenileneceğini bildirdi.
Ancak söz konusu değişikliğin küf toksini veya böcek ilacı metaboliti bulgularıyla doğrudan bağlantılı olup olmadığına ilişkin bir açıklama yapılmadı.
AKUT ZEHİRLENME ANLAMINA GELMİYOR
Bir gıdada pestisit metaboliti veya küf toksini tespit edilmesi, ürünün tüketilmesi halinde mutlaka akut zehirlenme yaşanacağı anlamına gelmiyor. Olası sağlık riski; tespit edilen miktara, ürünün tüketim sıklığına, kişinin kilosuna ve farklı kaynaklardan maruz kaldığı toplam miktara göre değişebiliyor.
Gıda güvenliği uzmanları, mikotoksin ve pestisit kalıntılarına yönelik gereksiz ve önlenebilir maruziyetin mümkün olan en düşük seviyeye indirilmesi gerektiğini belirtiyor.
BARBEKÜ SOSU ALIRKEN ETİKETİ KONTROL EDİN
Tüketicilere barbekü sosu seçerken yalnızca pestisit ve mikotoksin ihtimaline değil, ürünün şeker ve tuz oranına da dikkat etmeleri öneriliyor.
İçerik listesinin incelenmesi, domates oranı yüksek ürünlerin tercih edilmesi ve ilave şeker ile tuz miktarlarının karşılaştırılması önem taşıyor. Açılan ürünlerin etikette belirtilen saklama koşullarına uygun biçimde muhafaza edilmesi gerekiyor.
Kapakta şişme, üründe küflenme, renk değişikliği veya kötü koku fark edilmesi halinde sosun tüketilmemesi tavsiye ediliyor.
