Avrupa Pestisit Eylem Ağı PAN Europe ile 11 Avrupa ülkesinde faaliyet gösteren çevre kuruluşlarının ortak araştırması, çileklerdeki pestisit kalıntılarını yeniden gündeme taşıdı. Marketlerden ve satış noktalarından toplanan 41 çilek örneği laboratuvarda incelenirken, konvansiyonel ürünlerin büyük bölümünde en az bir pestisit kalıntısı tespit edildi.
41 ÇİLEK ÖRNEĞİ LABORATUVARDA İNCELENDİ
Araştırma; Avusturya, Belçika, Hırvatistan, Fransa, Almanya, Macaristan, İrlanda, İtalya, Hollanda, Slovenya ve İspanya’da gerçekleştirildi. Yerel üretim 41 çilek örneğinin 36’sı konvansiyonel, 4’ü organik, biri ise “pestisitsiz” etiketli ürünlerden seçildi.
HER ÇİLEKTE ORTALAMA 3,5 FARKLI PESTİSİT
Laboratuvar sonuçlarına göre konvansiyonel çilek örneklerinin yüzde 78’inde en az bir pestisit kalıntısı bulundu. Örneklerin yüzde 61’inde ise iki veya daha fazla pestisit tespit edildi.
Konvansiyonel çileklerde örnek başına ortalama 3,5 farklı pestisit kalıntısına rastlandı. En yüksek sayı Belçika’dan alınan bir örnekte görüldü. Bu çilekte aynı anda 9 farklı pestisit belirlenirken, Macaristan ve Slovenya’dan alınan örneklerde 8, İrlanda’dan alınan bir örnekte ise 7 farklı kalıntı bulundu.
PFAS GRUBUNDAKİ PESTİSİTLER DİKKAT ÇEKTİ
İncelenen örneklerin yüzde 58’inde, raporda PFAS grubunda değerlendirilen pestisitlere rastlandı. Çileklerin yüzde 56’sında ise Avrupa Birliği tarafından daha riskli kabul edilen ve kullanımının azaltılması hedeflenen “ikame adayı” pestisitler tespit edildi.
Araştırmada en sık karşılaşılan maddeler arasında fludioksonil ve siprodinil yer aldı. PAN Europe, bu iki pestisiti hormon sistemini bozucu özellikleri nedeniyle eleştirirken örneklerin yüzde 17’sinde sinir sistemi üzerinde etkili olabilecek pestisitler bulunduğunu bildirdi.
BAZI ÇİLEKLERDE 9 FARKLI KALINTI BULUNDU
Araştırmacılar, bir üründe birden fazla pestisitin aynı anda bulunmasının oluşturabileceği “kokteyl etkisine” dikkat çekti. Farklı kimyasal maddelerin birlikte ve uzun süreli tüketilmesinin sağlık üzerindeki etkilerinin yeterince
değerlendirilmediği savunuldu.
Çileğin özellikle çocuklar tarafından sık tüketilmesi nedeniyle birden fazla pestisite aynı anda maruz kalmanın daha ayrıntılı incelenmesi gerektiği belirtildi.
İSPANYOL ÇİLEKLERİ DÜŞÜK KALINTIYLA ÖNE ÇIKTI
Araştırmada İspanya’dan alınan iki konvansiyonel çilek örneğinin yalnızca birinde pestisit kalıntısına rastlandı. Bu örnekte iki farklı madde tespit edilirken, her ikisinin de Avrupa Birliği’nde kullanımına izin verilen pestisitler olduğu ve seviyelerinin yasal sınırların altında kaldığı açıklandı. (euronews)
Ancak İspanya’ya ilişkin sonuçların yalnızca iki konvansiyonel örneğe dayandığı unutulmamalı. Bu nedenle bulguların İspanya’da üretilen bütün çileklere genellenmesi mümkün değil.
ORGANİK ÖRNEKLERDE ÖLÇÜLEBİLİR KALINTI ÇIKMADI
Laboratuvarda incelenen 4 organik çilek örneği ile “pestisitsiz” etiketi taşıyan bir üründe ölçülebilir pestisit kalıntısına rastlanmadı.
Araştırmayı hazırlayan kuruluşlar, organik üretimin tüketicilerin pestisitlere maruz kalmasını azaltabileceğini belirtirken mevcut kuralların gevşetilmesi yerine daha etkili şekilde uygulanması çağrısında bulundu.
ARAŞTIRMA TÜM AVRUPA’YI TEMSİL ETMİYOR
PAN Europe, araştırmanın 11 ülkedeki çileklerin genel durumunu temsil eden kapsamlı bir pazar araştırması olmadığını özellikle belirtti. Çalışmanın yalnızca 41 örnek üzerinden pestisit kalıntıları konusunda farkındalık oluşturmayı amaçladığı ifade edildi.
Bu nedenle araştırma sonuçları, Avrupa’da satılan bütün çileklerin aynı oranda pestisit içerdiği şeklinde yorumlanmamalı.
TÜRKİYE’DEKİ ÇİLEKLER ARAŞTIRMAYA DAHİL EDİLMEDİ
Araştırma yalnızca 11 Avrupa Birliği ülkesinden toplanan yerel üretim çilekleri kapsıyor. Türkiye’den üretilen veya Türkiye’de satışa sunulan çileklerden herhangi bir örnek incelemeye alınmadı.
Bu nedenle çalışmada açıklanan sonuçların Türkiye’de satılan çileklere doğrudan uygulanması mümkün değil. Tüketicilerin satın aldıkları ürünün menşe bilgisini ambalajından veya satış etiketinden kontrol etmesi gerekiyor.
