Gıdalardaki pestisit kalıntılarıyla ilgili yaptırımlar yeniden gündemde. Hong Kong Gıda Güvenliği Merkezi’nin yumurta ve Çin lahanasında yaptığı son denetimlerde yasal kalıntı sınırlarının üzerinde pestisit tespit edilirken ürünlerin satışları durduruldu ve inceleme başlatıldı.
Hong Kong’daki düzenlemeye göre pestisit kalıntısı bakımından yasal şartları karşılamayan gıdayı ithal etmek, üretmek veya satmak suç sayılıyor. Mahkûmiyet halinde 50 bin Hong Kong dolarına kadar para cezası ve altı aya kadar hapis cezası uygulanabiliyor.
YUMURTADA SINIR 2,2 KAT AŞILDI
Vietnam’dan ithal edilen tavuk yumurtasında kilogram başına 0,044 miligram fipronil tespit edildi. Yumurtada izin verilen maksimum kalıntı limiti 0,02 mg/kg olduğu için ölçülen miktar sınırın 2,2 katına ulaştı.
Numunenin To Kwa Wan’daki bir depodan alındığını açıklayan Gıda Güvenliği Merkezi, ilgili satıcıya ürünlerin satışını durdurma talimatı verdi. Ürünlerin geri çağrılması için işlem başlatılırken kaynağın belirlenmesine yönelik soruşturma da başlatıldı.
ÇİN LAHANASINDA YAKLAŞIK 3,7 KAT
25 Ağustos’ta ithalat aşamasında incelenen çiçekli Çin lahanası, diğer adıyla choi sum örneğinde ise kilogram başına 4,4 miligram acetamiprid bulundu.
Yasal limitin 1,2 mg/kg olması nedeniyle tespit edilen miktarın sınırın yaklaşık 3,7 katına ulaştığı bildirildi. Gıda Güvenliği Merkezi, ürünün satışının durdurulması talimatını verirken tedarik zincirine ilişkin inceleme başlattı.
NORMAL TÜKETİMDE SAĞLIK ETKİSİ BEKLENMEDİ
Hong Kong Gıda Güvenliği Merkezi, hem yumurta hem de Çin lahanasında belirlenen pestisit seviyeleri için normal tüketim şartlarında olumsuz sağlık etkisinin beklenmediğini bildirdi.
Ancak yapılan risk değerlendirmesinin bu ürünlerin yasal kalıntı şartlarına aykırı olduğu gerçeğini değiştirmediği ve gerekli işlemlerin başlatıldığı belirtildi.
ÜRETEN, İTHAL
EDEN VE SATAN SORUMLU
Hong Kong’daki Pestisit Kalıntılarının Gıdalarda Bulunmasına İlişkin Yönetmelik’e göre yasal şartları karşılamayan bir gıdayı ithal eden, üreten veya satan kişi suç işlemiş sayılıyor.
Mahkûmiyet halinde uygulanabilecek en yüksek yaptırım 50 bin Hong Kong doları para cezası ve altı aya kadar hapis olarak belirtiliyor. Böylece sorumluluk yalnızca tarımsal üretim aşamasıyla sınırlı tutulmuyor.
TÜRKİYE’DE ÜRETİCİYE 26 BİN 360 TL CEZA
Türkiye’de pestisit kullanımına ilişkin yaptırımlar 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında uygulanıyor.
Bitki koruma ürünlerini etiket bilgilerine uygun şekilde kullanmayanlara yönelik kanundaki 1.000 TL’lik temel ceza, yıllık yeniden değerleme sonrasında 2026 yılı için 26 bin 360 TL olarak uygulanıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 ceza tablosunda 1.000 TL’lik kanuni cezanın güncel karşılığı 26 bin 360 TL olarak yer alıyor.
SATIŞA SUNAN İŞLETMELER İÇİN DE YAPTIRIM VAR
Pestisit kalıntı limitleri Türk Gıda Kodeksi kapsamında belirleniyor. Kodekse aykırı gıdayı üreten, işleyen veya piyasaya arz eden işletmelere yönelik idari para cezası 2026 yılı için 264 bin 309 TL’ye ulaşıyor.
Ürünün insan sağlığı açısından risk oluşturması halinde ise ürünlerin masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılması ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesi de öngörülüyor.
İKİ ÜLKEDE YAPTIRIM MODELİ FARKLI
Hong Kong düzenlemesinde limit üstü pestisit içeren gıdanın ithalatı, üretimi veya satışı doğrudan suç olarak düzenleniyor ve hapis cezası ihtimali bulunuyor.
Türkiye’de ise verilen örnekler açısından temel yaptırımlar idari para cezası üzerinden uygulanıyor. Bitki koruma ürününü kurallara aykırı kullanan üretici ile kodekse aykırı ürünü üreten, işleyen veya piyasaya arz eden işletmelere farklı tutarlarda idari yaptırım uygulanabiliyor.
