Sigara kullanımına karşı Avrupa’da uygulanan sert yasaklar Türkiye için de yol gösterici oluyor. Sağlık Bakanlığı, kamusal alanlarda sigara yasağını genişletecek yeni bir yasal düzenleme için Avrupa Birliği ülkelerindeki modelleri incelemeye aldı.
FRANSIZ MODELİ TÜRKİYE GÜNDEMİNDE
Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı taslak düzenlemede, Fransa’da uygulanan “çocuk odaklı koruma modeli” öne çıkıyor. Bu modele göre çocukların yoğun bulunduğu açık alanlar sigara yasağı kapsamına alınıyor. Parklar, plajlar, okul çevreleri ve spor alanlarında sigara içenlere 135 avroya kadar (yaklaşık 7 bin TL) para cezası uygulanıyor.
AÇIK VE YARI AÇIK ALANLAR YENİDEN TANIMLANACAK
Türkiye’de hazırlanan taslakta; yürüyüş yolları, bina girişleri, otobüs durakları, restoranların açık bölümleri ve kafe terasları gibi alanların yasak kapsamına alınması değerlendiriliyor. Ayrıca yarı açık mekân tanımı yeniden yapılarak, pasif içiciliği azaltacak mesafe kurallarının getirilmesi planlanıyor.
AVRUPA’DA HEDEF “TÜTÜNSÜZ NESİL”
Avrupa Birliği, 2040 yılına kadar sigara kullanım oranını yüzde 5’in altına düşürmeyi ve “tütünsüz nesil” oluşturmayı hedefliyor.
İspanya, üniversite kampüsleri, teraslar ve açık eğlence alanlarında sigarayı yasaklarken; elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerini de kapsama aldı.
İtalya’da açık kamusal alanlarda sigara tamamen
yasaklandı ve ihlallere 40 ila 240 avro arasında ceza uygulanıyor.
İsveç’te ise restoran terasları ve kamu binalarının girişlerinde 2019’dan bu yana sigara içilemiyor.
SATIN ALMA YAŞI VE PAKETLER DEĞİŞİYOR
AB ülkelerinde yalnızca alan yasakları değil, sigaraya erişimi zorlaştıran uygulamalar da yaygınlaşıyor. Nötr paketleme, yüksek fiyat politikaları ve sigara satın alma yaşını yükseltmeye yönelik girişimler birçok ülkede gündemde.
PASİF İÇİCİLİĞE KARŞI DAHA SERT DÖNEM
Yeni düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte Türkiye’de kapalı alan yasağının fiilen açık alanlara da yayılması bekleniyor. Amaç, sigara içmeyenlerin maruz kaldığı pasif içiciliği ciddi ölçüde azaltmak ve toplum sağlığını korumak.
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Hasan Volkan Kara, Türkiye’de her yıl yaklaşık 100 bin kişinin sigaraya bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini belirterek, nikotinin sosyal olarak normalleştirilmiş bir bağımlılık olduğuna dikkat çekti. Kara, “Her iki sigara kullanıcısından biri sigara nedeniyle hayatını kaybediyor. Bu, çok ciddi bir halk sağlığı sorunu” dedi.
MANZARALI MASALAR TARTIŞMA KONUSU
İstanbul’da kafe ve restoranlarda manzaralı açık alanların büyük ölçüde sigara içenlere ayrılması tepkilere neden oluyor. Sigara içmeyen vatandaşlar, bu durumun kendilerini kapalı alanlara mahkûm ettiğini ve mekânsal ayrımcılık yarattığını savunuyor.
