Bilinenin aksine emekli olup çalışan herkesin çift gelir avantajı elde ettiği yönünde olsa da, mevzuattaki ince detaylar her emeklinin bu imkandan yararlanmasını engelliyor. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, Dünya gazetesindeki köşesinde bu konuya dikkat çekerek, çalışma hayatını sürdüren emeklileri bekleyen kritik yasal sınırları ve hak kayıplarını önleyecek hayati uyarıları sıraladı.
Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP), emekli aylığı almaya başlamış olan vatandaşların yeniden sigortalı bir işte çalışmaya başlaması durumunda uygulanan özel bir prim modelidir. Bu sistemin en büyük avantajı, emeklinin mevcut maaşından herhangi bir kesinti yapılmamasıdır. Emekli personel çalışır, işveren onun adına Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) destek primi öder. Ama bu noktada önemli olan bir tarih sınırı bulunuyor.
2008 ÖNCESİ GİRİŞLİLER ÇİFT MAAŞ ALIYOR
İlk sigorta girişi 1 Ekim 2008 öncesinde olan çalışanlar için eski mevzuatın getirdiği haklar aynen korunuyor. Bu gruptaki vatandaşlar, emeklilik döneminden sonra 4/a (SSK) kapsamında bir iş yerinde yeniden çalışmaya başlasalar dahi emekli maaşlarını hiçbir kesinti yaşamadan almaya devam edebiliyor.Bu süreçteki mali yükümlülük ise tamamen işverenin omuzlarında oluyor. İşverenin, çalışan adına yüzde 32 oranındaki Sosyal Güvenlik Destek Primi'ni (SGDP) SGK'ya yatırması gerekiyor. Emekli çalışanın kendi cebinden ekstra bir ödeme çıkmadığı gibi, doğrudan emekli aylığından da herhangi bir kesinti yapılmıyor.
Emeklilik sonrası çalışma hayatındaki diğer istisnalar ve
özel durumlarda vardır. O özel durumlar ise şu şekilde sıralanıyor;
Kendi adına tarımsal faaliyette bulunan emeklilerin aylıklarında herhangi bir kesinti olmuyor ve bu kişiler hakkında SGDP hükümleri uygulanmıyor.
Kamu Kurumlarında Çalışan Emekliler İçin Kesinti Sınırı
5335 sayılı Kanun kapsamında uygulanan kurallar gereği, 1 Ocak 2005 tarihinden sonra kamu sektöründe görev almaya başlayan emeklilerin maaşları yasada belirtilen çok özel istisnai kadrolar dışında doğrudan kesintiliyor. Kamuda istihdam edilen bu emekliler için Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek hem maaş alıp hem çalışmaya devam etme hakkı tanınmıyor.
Yurt Dışı Borçlanmasıyla Emekli Olanların Çalışma Hakkı
Yurt dışı hizmet borçlanması yaparak Türkiye'den emeklilik hakkı kazanan vatandaşlar, 2012 yılında yürürlüğe giren yasal düzenleme sayesinde büyük bir avantaja sahip oldu. Bu statüdeki emekliler, artık Türkiye sınırları içinde SGDP kapsamında sigortalı olarak çalışabiliyor ve bu süreçte emekli aylıklarından herhangi bir kesinti yapılmıyor.
Sözleşmesiz Ülkelerde Türk Firmaları Adına Çalışanlar
Türkiye ile arasında sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerde, Türk işverenler tarafından istihdam edilen emekli çalışanlar için de SGDP ödeme zorunluluğu bulunmuyor. Bu durumdaki çalışanların emekli aylıklarına dokunulmazken, işverenler onlar adına sadece kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primlerini ödemekle yükümlü tutuluyor.
