Türkiye otomobil pazarında geleneksel sürüş alışkanlıkları, teknolojik devrimin gölgesinde kalarak tarihi bir dönüşüm yaşıyor. Elektrikli araçların sahneye çıkışı ve konfor odaklı kullanıcı tercihlerinin artmasıyla birlikte, manuel şanzımanlı otomobiller pazardaki hakimiyetini neredeyse tamamen kaybetti. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verileri ile küresel trendler, debriyaj pedalının artık otomotiv dünyasının ana akımından hızla uzaklaştığını tescilliyor.
282 Farklı Otomobil Modelinin 11'i Manuel
2026 yılına dair güncel veriler, bu değişimin boyutlarını çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor: Türkiye pazarında yer alan 282 farklı otomobil modelinden yalnızca 11'i manuel vites seçeneğiyle alıcı bekliyor. Bu durum, toplam model havuzunda manuel vitesin payının sadece %3,9 seviyesine kadar gerilediğini gösteriyor. Henüz beş yıl öncesine kadar bu oranın %20 civarında olduğu düşünüldüğünde, manuel vitesin artık geniş kitlelerin tercihi olmaktan çıkıp, oldukça sınırlı ve niş bir alana hapsolduğu açıkça görülüyor.
Türkiye otomobil pazarındaki manuel şanzıman hakimiyeti, son altı yılda adeta bir çöküş yaşayarak yerini dijital ve otomatik bir geleceğe bıraktı. 2020 yılı verilerine bakıldığında, piyasadaki 263 farklı modelin 45'inde manuel vites seçeneği sunulurken; bu durum pazarın %17,1 gibi hatırı sayılır bir kısmının hala geleneksel sürüşü tercih ettiğini gösteriyordu.
Ancak geçen kısa sürede manuel vitesli model sayısı 45’ten 11’e kadar gerileyerek tarihi bir dip noktasına ulaştı. Yaklaşık 13 puanlık bu dramatik kayıp, otomotiv sektöründeki teknolojik dönüşümün ne kadar agresif bir hızla ilerlediğini kanıtlıyor.
Yüzde 2,7 Pay Kaldı
Bu yılın ilk çeyreğine ait satış
verileri de tablonun doğruluğunu gözler önüne seriyor. Toplam 204 bin 931 adetlik otomobil satışının yüzde 97,3’ü otomatik vitesli araçlardan oluştu. Düz vitesli araçlar ise sadece 5 bin 757 adetle yüzde 2,7’lik payda kaldı. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 5,4 olan manuel oranının bir yıl içinde yarı yarıya düştüğü görüldü. Uzmanlar bu gerilemeyi sadece model azlığıyla değil, tüketici talebindeki değişimle de açıklıyor.
Neredeyse Tamamen Ortadan Kalktı
Sektörde yaşanan bu dönüşümün en önemli nedenlerinden biri elektrikli araçlar oldu. Tam elektrikli otomobillerde manuel şanzıman seçeneği bulunmuyor. Hibrit modellerde de bu tercih neredeyse tamamen ortadan kalktı. SUV ve elektrikli araç satışlarında yaşanan bu artış, manuel vitesin teknolojik olarak geri planda kalmasına yol açtı. Bu gelişme, kullanıcı alışkanlıklarını da doğrudan etkiledi.
Segment Segment Manuel Vites Raporu!
ODMD verilerine göre manuel vites artık hiçbir segmentte baskın konumda değil.
A, D ve E segmentlerinde otomatik oranı yüzde 100
F segmentinde otomatik oranı yüzde 99,7 (manuel pay %0,3)
B segmentinde otomatik oranı yüzde 97,5 (manuel pay %2,5)
C segmentinde otomatik oranı yüzde 96,4 (manuel pay %3,6)
Türkiye’de en çok tercih edilen C segmentinde bile manuel vitesin payının yüzde 4’ün altına düşmesi, değişimin derinliğini ortaya koyuyor.
İngiltere’de Direniş, Türkiye’de Veda
Manuel vitesteki düşüş küresel bir trend olsa da Türkiye’deki hız dikkat çekiyor. İngiltere’de manuel model sayısı bir yılda 82’den 67’ye düşerken, pazar payı yüzde 25 seviyelerine geriledi. Türkiye’de ise manuel vites oranının yüzde 3’ün altına inmesi, dönüşümün çok daha sert yaşandığını gösteriyor.
