SGK uzmanı Özgür Erdursun, engelli yurttaşların uzun yıllardır yararlandığı vergi indirimiyle emeklilik uygulamasının 14 Ocak 2025 itibarıyla sona erdiğini açıkladı. 15 Ocak 2025’te yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun ile birlikte engelli emekliliği sistemi köklü biçimde değiştirildi.
Yeni düzenlemeyle, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında verilen engelli vergi indirimi belgesi artık emeklilik hakkı sağlamayacak. Erdursun, bu değişikliğin yalnızca teknik bir düzenleme olmadığını, emekliliğe erişimden aylık bağlama oranlarına kadar tüm sistemi etkilediğini vurguladı.
ESKİ BAŞVURULARDA HAK KAYBI YOK
Erdursun, 15 Ocak 2025’ten önce vergi indirimi belgesiyle emeklilik başvurusu yapanların eski sistemden yararlanmaya devam edeceğini belirtti. Bu kişilerin haklarının korunacağını söyleyen Erdursun, “Eski başvurular için sistem aynen geçerli olacak” dedi.
ÇALIŞMA GÜCÜ KAYBI ESAS ALINACAK
Yeni sistemde emeklilik kriteri, hastalığın adı değil çalışma gücünde yarattığı kayıp olacak. Değerlendirmeler Erişkinler İçin Engellilik Yönetmeliği kapsamında yapılacak. Emeklilik için yüzde 40–59 arası çalışma gücü kaybı aranacak.
PRİM VE SİGORTA ŞARTLARI YENİDEN BELİRLENDİ
Yeni kanunla
birlikte prim gün sayıları ve sigortalılık süreleri de değişti:
Yüzde 50–59 çalışma gücü kaybı: 16 yıl sigortalılık + 3.700 gün
Yüzde 40–49 çalışma gücü kaybı: 18 yıl sigortalılık + 4.100 gün
Vergi indirimi esaslı eski prim sistemi tamamen kaldırıldı.
EMEKLİ MAAŞLARINA ALT SINIR KORUMASI
Düşük maaş riskini azaltmak için aylık bağlama oranlarına (ABO) alt sınır getirildi. Erdursun’un paylaştığı bilgilere göre:
5.400 gün üzerinden bağlanan aylıklarda ABO en az %30
2000–2008 dönemi kısmi aylıklarda ABO en az %60 olacak
RAPORLAR VE KONTROL MUAYENELERİ DEĞİŞTİ
Yeni dönemde tüm sağlık raporları yalnızca yetkili hastanelerden alınacak, eski tip raporlar geçerli sayılmayacak. Kontrol muayeneleri Tebligat Kanunu’na göre yapılacak. Engel oranı %40’ın altına düşerse emekli aylığı kesilebilecek.
HANGİ HASTALIKLAR KAPSAMDA?
Özgür Erdursun, yüzde 40 ve üzeri çalışma gücü kaybına yol açabilen hastalıkları da açıkladı. Bunlar arasında epilepsi, inme, Parkinson, MS, demans, ağır psikiyatrik hastalıklar, kanser türleri, böbrek ve kalp yetmezliği, AIDS, KOAH, uzuv kayıpları ve çeşitli sistemik hastalıklar yer alıyor.
