Baharatlar yemeklere tat vermenin ötesinde sağlık açısından da bulunmaz nimetler arasında. Ancak belli başlı baharatları tüketirken de dikkat edilmesi gerekiyor. Bu konuda yanlış bilinen ya da daha önce baharatların bu özelliğini bilmeyenler dikkat! Prof. Dr. Muhammed Keskin, farklı baharatları sağlık açısından değerlendirdi.
KARABİBER
Prof. Dr. Muhammed Keskin, baharatların sağlık üzerindeki etkilerini ele aldığı değerlendirmesinde karabibere 10 üzerinden 8 puan verdi. Karabiberin temel aktif bileşeninin piperin olduğunu belirten Keskin, bu maddenin özellikle bazı B grubu vitaminleri ile zerdeçalın emilimini destekleyebildiğini söyledi.
Karabiberin antioksidan özellikleriyle öne çıktığını ve bağırsak sağlığına katkı sağlayabileceğini ifade eden Keskin, aşırı tüketim konusunda ise uyarıda bulundu. Fazla miktarda karabiberin mideyi zorlayabileceğini, reflü ve gastrit şikayetlerini artırabileceğini belirtti.
ZENCEFİL
Zencefil, değerlendirmede 8,5 puan aldı. İçeriğindeki temel aktif bileşenin gingerol olduğunu belirten Keskin, bu baharatın özellikle sindirim sistemi üzerinde ve egzersiz sonrası kasların toparlanmasında öne çıktığını ifade etti. Bulantıyı hafifletici etkisine de değinen Keskin, hamilelik döneminde görülen mide bulantısı, kemoterapiye bağlı bulantı ve araç tutması gibi durumlarda zencefilin destekleyici olabileceğini söyledi.
Keskin ayrıca zencefilin hücresel hasara karşı koruyucu etki gösterebileceğini ve kas ağrılarının azalmasına yardımcı olabileceğini belirtti. Ancak aşırı tüketimde kan sulandırıcı etkinin artabileceği ve uyarıcı özellik gösterebileceği gerekçesiyle zencefile tam puan vermediğini aktardı. Özellikle kalp rahatsızlığı bulunan kişilerde nadiren de olsa nabız ve tansiyonda yükselmeye yol açabileceği konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
SEYLAN VE ÇİN TARÇINI
Keskin, tarçının türüne göre etkilerinin değişebileceğine dikkat çekerek Seylan tarçınını 10 üzerinden 9 puanla değerlendirirken, Çin tarçını konusunda daha ölçülü olunması gerektiğini belirtti. Çin tarçınında bulunan kumarin nedeniyle kan sulandırıcı etkinin artabileceğini ifade eden Keskin, Seylan tarçınının ise öğünlerle birlikte tüketildiğinde kan şekeri dalgalanmalarının azaltılmasına ve insülin duyarlılığının desteklenmesine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Tarçının kontrollü tüketilmesi gerektiğini de vurgulayan Keskin, aşırı miktarda tüketimin kan sulandırıcı etkiyi artırabileceğini ve kan şekerinin fazla düşmesine bağlı bazı belirtilere yol açabileceğini kaydetti.
BİBERİYE
Biberiye, değerlendirmede 7,5 puan alırken Keskin, bu baharatın özellikle bilişsel işlevleri destekleyen ve antioksidan özellikleriyle dikkat çektiğini söyledi. Etlerin biberiyeyle birlikte pişirilmesinin, yüksek ısıda oluşabilen bazı zararlı bileşiklerin etkisini azaltmaya yardımcı olabileceğini belirten Keskin, kalp
rahatsızlığı bulunan bazı kişilerde nabız ve tansiyonu yükseltebileceği konusunda da uyarıda bulundu.
ACI TÜKETİMİ KALP SAĞLIĞI AÇISINDAN FAYDALI
Pul bibere 7 puan veren Prof. Dr. Keskin, baharatın içerdiği kapsaisin nedeniyle öne çıktığını aktardı. Acı tüketiminin kalp sağlığı için faydalı olabileceğinin altını çizen Keskin, pul biberin aynı zamanda antimikrobiyal özelliklere sahip olduğunu ifade etti.KİMYON
Kimyon, değerlendirmede 10 üzerinden 6,5 puan aldı. Bu baharatın özellikle sindirim sistemi üzerindeki etkilerine dikkat çeken Keskin, et ve ciğer gibi sindirimi daha zor besinlerle birlikte tüketildiğinde hazmı kolaylaştırabileceğini belirtti. Kimyonun gaz ve şişkinlik şikâyetlerinin hafiflemesine katkı sağlayabileceğini ifade eden Keskin, bir çay kaşığı kimyonun günlük demir ihtiyacının yaklaşık yüzde 15’ini karşılayabildiğini söyledi. Ancak söz konusu demirin bitkisel kaynaklı olduğunun da altını çizdi.
KARANFİL
Keskin, karanfile 10 üzerinden 7,5 puan verdi. Karanfilin güçlü antioksidan ve antibakteriyel özellikleriyle öne çıktığını belirten Keskin, ağrının azaltılmasına ve mide bulantısının hafifletilmesine yardımcı olabileceğini aktardı. Yemeklerden sonra tüketilen karanfilin ağız kokusunun giderilmesine katkı sağlayabileceğini söyleyen Keskin, diş ağrılarında geleneksel olarak kullanılmasının da ağrı azaltıcı etkisiyle bağlantılı olduğunu ifade etti.
KEKİK EN YÜKSEK PUANLARDAN BİRİNİ ALDI
Listenin öne çıkan baharatlarından biri kekik oldu. Keskin, kekiğe 10 üzerinden 9 puan verdi. Kekiğin içerdiği karvakrol ve timol bileşenlerinin antiviral, antifungal ve antibakteriyel özellikler taşıdığını belirten Keskin, özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarında destekleyici olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Günlük beslenmede çorba ve yemeklere kekik eklenmesini de tavsiye etti.
