Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ağır ve riskli işlerde çalışanları yakından ilgilendiren erken emeklilik düzenlemesinde kapsamı genişletmeye hazırlanıyor. Uzun süredir kamuoyunda tartışılan fiili hizmet süresi zammı, 2026 yılı itibarıyla daha fazla meslek grubunu içine alacak şekilde yeniden düzenleniyor. Kamuoyunda “yıpranma payı” olarak bilinen bu uygulama, çalışanlara hem ek prim günü hem de emeklilik yaşından indirim sağlıyor.
FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI NEYİ AMAÇLIYOR
Fiili hizmet süresi zammı, ağır, tehlikeli ve yıpratıcı işlerde çalışanların maruz kaldığı sağlık ve güvenlik risklerini telafi etmeyi hedefliyor. Bu kapsamda çalışanların fiilen çalıştığı sürelere ilave prim günleri ekleniyor. Böylece prim gün sayısı daha hızlı tamamlanırken, emeklilik yaşı da aşağı çekiliyor. Uygulama, risk derecesine göre her meslek için farklı oranlarda uygulanıyor.
YIPRANMA PAYI NASIL HESAPLANIYOR
Normal şartlarda bir çalışan yılda 360 gün prim kazanırken, fiili hizmet süresi zammı kapsamında olan mesleklerde bu süre 420, 450 ya da 540 güne kadar çıkabiliyor. Risk düzeyine göre yıllık çalışmaya 60, 90 veya 180 gün ekleniyor. Biriken bu süreler yalnızca prim avantajı sağlamıyor, aynı zamanda emeklilik yaşından düşülerek erken emeklilik hakkı doğuruyor. Mevzuata göre bu indirim genel olarak 5 yıla kadar uygulanabiliyor.
2026
DÜZENLEMESİYLE KAPSAM GENİŞLİYOR
SGK’nın 2026 planlamasında en dikkat çeken başlık, yıpranma payı kapsamındaki mesleklerin artırılması oldu. Artan iş yükü, yeni üretim alanları ve değişen çalışma koşulları nedeniyle mevcut listenin güncellenmesi gündeme geldi. Yeni düzenlemeyle birlikte sağlık sektöründeki bazı branşların kapsamı netleştirilecek, sanayi üretiminde görev alan yeni meslek grupları fiili hizmet süresi zammına dahil edilecek.
ERKEN EMEKLİLİK HAKKI TANINAN MESLEKLER
Yıpranma payı uygulaması; sağlık çalışanları, basın mensupları, yer altı madencileri, ağır sanayi işçileri, güvenlik güçleri, itfaiyeciler ve ceza infaz kurumlarında görev yapan personeli kapsıyor. 2026 itibarıyla çimento, dökümhane, cam ve alüminyum sanayilerinde çalışanların da bu listeye eklenmesi planlanıyor. Bu mesleklerde çalışanlar, prim ve yaş avantajıyla daha erken emeklilik hakkı elde edebilecek.
ÇALIŞANLAR İÇİN NE ANLAMA GELİYOR
Bu düzenleme, yalnızca erken emeklilik değil, aynı zamanda çalışanların yıllarca maruz kaldığı yıpranmanın sosyal güvenlik sistemi tarafından resmen tanınması anlamına geliyor. Prim günlerinin daha hızlı tamamlanması, emeklilik planlarının daha öngörülebilir hale gelmesini sağlıyor. SGK’nın üzerinde çalıştığı yeni modelin, ağır işlerde çalışan milyonlarca kişinin emeklilik beklentisini doğrudan etkilemesi bekleniyor.
