Borsa İstanbul'da 2026 yılının eylül ayı, yatırımcıların portföylerinde yaşanan değer kayıpları ve yatırım fonlarından kaynaklanan likidite sorunlarıyla geride kaldı. Bazı fonların nakit taleplerini karşılamakta zorlanması, piyasadaki satış baskısını artırırken hisse senedi yatırımcılarının sayısında da belirgin düşüş görüldü. Merkezi Kayıt Kuruluşunun 9 Ekim'de yayımladığı Eylül 2026 Aylık Piyasa Bülteni, borsadaki dalgalanmaların yalnızca endeks seviyelerinde değil, yatırımcıların hesaplarında da etkili olduğunu gösterdi.
BORSADA BİR AYDA YAKLAŞIK 110 BİN YATIRIMCI AZALDI
MKK verileri, eylül ayında hisse senedi piyasasındaki yatırımcı sayısının ağustosa göre yüzde 1,62 gerilediğini gösterdi. Ağustos sonunda yaklaşık 6 milyon 810 bin olan pay senedi yatırımcı sayısı, eylül sonunda 6 milyon 700 bin seviyesine indi. Böylece bir aylık dönemde yaklaşık 110 bin kişilik azalma kaydedildi. Yatırımcı sayısındaki gerileme, fon piyasasında yaşanan sorunların borsaya yansıdığı bir dönemde gerçekleşti. Ancak aylık düşüşe rağmen yıllık görünümde artış devam etti. Hisse senedi yatırımcılarının sayısı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 4,69 daha yüksek seviyede gerçekleşti. Bu tablo, eylül ayında piyasadan uzaklaşma eğiliminin güçlendiğini ancak yatırımcı sayısının henüz geçen yılın seviyesinin altına inmediğini gösterdi.
50 BİN KİŞİLİK DEĞİŞİM! HİSSE HESAPLARI BOŞALDI
Eylül verilerinde en dikkat çekici gelişmelerden biri, hisse senedi portföyünde neredeyse hiç bakiye bırakmayan yatırımcıların sayısındaki artış oldu. Ekonomim'den Şebnem Turhan'ın MKK verileri üzerinden aktardığına göre, hisse senedi portföyü 0-1 TL aralığında bulunan yatırımcıların sayısı ağustosa kıyasla 50 bin 234 kişi arttı. Bu grup, yatırım hesabı açık kalmasına rağmen hisse senedi varlığı sıfırlanan veya sıfıra çok yakın düzeye inen yatırımcılardan oluşuyor. Söz konusu değişim, bazı yatırımcıların yalnızca portföylerini küçültmekle kalmayıp hisse senedi pozisyonlarını tamamen kapattığına da işaret ediyor. Bununla birlikte rakamın 50 bin 234 kişinin fon krizi nedeniyle kalıcı olarak borsayı terk ettiği anlamına gelmediğini belirtmek gerekiyor. Veriler, yatırımcıların ay sonundaki portföy durumunu gösteriyor.HİSSE SENEDİ PORTFÖYLERİNDE 5,33 TRİLYON TL'LİK GERİLEME
Eylül ayında hisse senedi portföylerinin toplam değeri de ciddi ölçüde azaldı. MKK'nin halka açık ve halka kapalı payları birlikte kapsayan verilerine göre, ağustos sonunda 22,91 trilyon TL olan toplam portföy değeri eylül sonunda 17,58 trilyon TL'ye düştü. Böylece toplam değer bir ayda yaklaşık 5,33 trilyon TL, oransal olarak ise yüzde 23,26 geriledi. Halka açık hisse senetleri açısından bakıldığında da önemli bir küçülme yaşandı. Bu kapsamdaki portföy değeri yaklaşık 9,52 trilyon TL'den 7,34 trilyon TL'ye indi. Portföylerdeki gerilemenin yalnızca yatırımcıların para çekmesinden kaynaklandığı düşünülmemeli. Hisse fiyatlarının düşmesi, elde tutulan payların piyasa değerini de azalttığı için toplam portföy büyüklüğünü aşağı çekiyor. Bu nedenle açıklanan rakamlar, doğrudan borsadan çıkan net para miktarını değil, ay sonunda hesaplanan piyasa değerindeki değişimi gösteriyor.
FON KRİZİ BORSA İSTANBUL'U NASIL ETKİLEDİ?
Eylül ayında yaşanan piyasa hareketlerinin merkezinde, bazı yatırım fonlarının karşı karşıya kaldığı likidite sorunları yer aldı. Sorunun temelinde, bazı fonların işlem hacmi düşük ve piyasada kolayca alınıp satılamayan hisse senetlerinde yüksek tutarlı pozisyonlara ulaşması bulunuyordu.Bu fonlara yönelik satış talepleri arttığında, yöneticilerin yatırımcılara ödeme yapmak için portföylerindeki varlıkları nakde çevirmesi gerekti. Ancak işlem hacmi düşük hisselerde yeterli alıcı bulunamaması, söz konusu payların hızla satılmasını zorlaştırdı. Böylece bazı fonların yalnızca düşük likiditeli hisselerini değil, daha kolay satılabilen diğer paylarını da elden çıkarmak zorunda kalması piyasanın daha geniş bölümünde satış baskısı oluşturdu. Fonlardan nakit çıkışları hızlanırken fiyatlardaki düşüşlerin başka yatırımcıları da satışa yönlendirmesi, dalgalanmaların büyümesine neden oldu.
BIST 100 EYLÜL AYINI YÜZDE 16,65 KAYIPLA KAPATTI
Fon piyasasındaki gelişmeler, Borsa İstanbul'un gösterge endeksine de yansıdı. BIST 100 endeksi, 16 Eylül'de yüzde 5,54 değer kaybederek 13.122,58 puana geriledi. Aynı gün bankacılık ve holding hisselerinde de sert satışlar görüldü.
Endekste yaşanan yüksek oynaklık nedeniyle seans içerisinde devre kesici mekanizması devreye girdi. Ayın kalan bölümünde de dalgalanmalar sürerken BIST 100, eylül ayını yüzde 16,65 düşüşle 11.947,18 puandan tamamladı. Böylece yatırım fonlarındaki likidite sorunu, yalnızca belirli hisselerle sınırlı kalmayan ve endeks genelinde hissedilen bir satış baskısına dönüştü.
SPK 131 YATIRIM FONUNUN TASFİYESİNE KARAR VERDİ
Fon piyasasındaki
gelişmelerin ardından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül 2026 tarihinde yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu toplam 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesine karar verdi. Karar kapsamında Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerinin belirlenen fonları tasfiye sürecine alındı.
Tasfiyelerin yürütülmesi için Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası yetkilendirildi. SPK'nin 23 Eylül'de yaptığı resmî açıklamaya göre tasfiyeye konu olan 131 fondaki tekil yatırımcı sayısı 455 bin 758 olarak kaydedildi. Bu sayı, tasfiye kapsamındaki fonlarda payı bulunan yatırımcıları gösteriyor. Söz konusu yatırımcıların tamamının aynı tutarda zarara uğradığı veya yatırımlarını tamamen kaybettiği anlamına gelmiyor.
HİSSE SENEDİ YOĞUN FONLARDA YATIRIMCI SAYISI YÜZDE 21,60 DÜŞTÜ
MKK verileri, fon piyasasında yaşanan değişimin özellikle hisse senedi yoğun fonlarda belirginleştiğini ortaya koydu. Ağustos sonunda 770 bin 318 olan hisse senedi yoğun fon yatırımcısı sayısı, eylül sonunda 603 bin 935'e geriledi. Böylece bu kategoride bir ayda 166 bin 383 kişilik ve yüzde 21,60 oranında azalma yaşandı. Fonların toplam portföy değeri ise yaklaşık 287 milyar TL'den 156 milyar TL'ye düştü. Aylık değer kaybı yüzde 45,64 olarak hesaplandı. Bu rakamlar, hisse senedi ağırlıklı yatırım fonlarında hem yatırımcı sayısının hem de yönetilen portföylerin piyasa değerinin ciddi ölçüde küçüldüğünü gösterdi.
YATIRIM FONLARININ TOPLAM DEĞERİ 9,23 TRİLYON TL'YE İNDİ
Eylül ayındaki gerileme yalnızca hisse senedi yoğun fonlarla sınırlı kalmadı. MKK'nin toplam fon yatırımcılarına ilişkin istatistiklerine göre, ağustos sonunda 10,97 trilyon TL olan portföy değeri eylül sonunda 9,23 trilyon TL'ye geriledi. Böylece fon portföylerinde aylık yüzde 15,86 oranında düşüş kaydedildi. Fon yatırımcısı sayısı da yüzde 0,34 azalarak yaklaşık 5,93 milyona indi. Özellikle dikkat çeken bir başka gelişme para piyasası fonlarında yaşandı. Bu kategoride portföy değeri ağustostaki yaklaşık 2,02 trilyon TL seviyesinden eylül sonunda 1,45 trilyon TL'ye düşerken aylık gerileme yüzde 28,22 oldu. Para piyasası fonlarında yatırımcı sayısı da yüzde 4,06 azaldı.
BÜYÜK PORTFÖYLERDE DE GERİLEME YAŞANDI
Yatırımcıların portföy büyüklüklerine göre yapılan inceleme, piyasadaki küçülmenin yüksek tutarlı hesaplarda da belirginleştiğini gösterdi. Ekonomim'in aktardığı MKK verilerine göre, 10 milyon TL'nin üzerinde hisse senedi portföyüne sahip yatırımcıların sayısı eylül ayında yüzde 23,09 azaldı. Bu büyüklük grubundaki toplam portföy değeri de yüzde 23,57 gerileyerek yaklaşık 6,3 trilyon TL'ye indi. Aynı dönemde 5-10 milyon TL aralığında hisse portföyü bulunan yatırımcıların sayısında yüzde 24,47 azalış kaydedildi. Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Portföy değeri düşen bir yatırımcı, hisse satmamış olsa bile daha düşük bir büyüklük grubuna geçebiliyor. Dolayısıyla yüksek tutarlı portföy grubundaki yatırımcı sayısının azalması, bu yatırımcıların tamamının piyasadan çıktığını tek başına kanıtlamıyor.
YABANCI YATIRIMCININ BORSA PAYI ARTTI MI?
Eylül ayında yerli ve yabancı yatırımcıların toplam hisse senedi portföyü içindeki ağırlıklarında da değişiklik yaşandı. MKK verilerine göre yabancı yatırımcıların halka açık paylardaki portföy değeri oranı ağustos sonunda yüzde 32,59 seviyesindeyken eylül sonunda yüzde 36,92'ye yükseldi. Aynı dönemde yerli yatırımcıların oranı yüzde 67,41'den yüzde 63,08'e geriledi. Böylece yabancı yatırımcıların toplam portföy içerisindeki ağırlığı bir ayda 4,33 puan arttı.Ancak bu artış doğrudan yabancıların aynı oranda yeni hisse alımı yaptığı anlamına gelmiyor. Yerli ve yabancı yatırımcıların sahip olduğu hisselerin değerlerinin farklı oranlarda değişmesi de toplam içindeki ağırlıkları etkileyebiliyor. Bu nedenle yabancı yatırımcıların net alım veya satım davranışını değerlendirmek için ayrıca işlem bazlı sermaye hareketlerinin incelenmesi gerekiyor.
FON KRİZİNİN ARDINDAN YATIRIMCILARIN PARASI NEREYE YÖNELDİ?
Fon piyasasında yaşanan likidite sıkışıklığı, yatırımcıların daha kolay erişebilecekleri nakit araçlarına yönelmesini de gündeme getirdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 6 Ekim'deki açıklamalarında fon piyasasından çıkan önemli miktarda kaynağın banka mevduatlarına yöneldiğini ifade etti. Karahan, bu süreçte mevduatlarda yaklaşık 800 milyar TL'lik artış görüldüğünü belirterek fon krizinin finansal sistem genelinde yayılma riski oluşturmadığını söyledi. Merkez Bankasının likiditeyi destekleyici adımlar attığını ve piyasalardaki baskıyı sınırlamaya çalıştığını da aktardı. Bu gelişmeler, eylül ayında bazı yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşarak nakde ve mevduatlara yöneldiğine işaret etti.
