Hopi’nin 1.500 kullanıcının katılımıyla gerçekleştirdiği araştırma, maaşın hesaba yattığı andan ay sonuna kadar tüketim alışkanlıklarının neler olduğunu ortaya koydu. Maaş hesaba yattıktan sonra paranın ilk olarak nereye harcandığına ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı. Hopi’nin 1.500 kullanıcıyla gerçekleştirdiği Hopi Pulse araştırmasına göre katılımcıların yüzde 88’i maaşını önce zorunlu giderlere ayırırken, yüzde 90’ı bütçesi daralsa bile kendisini mutlu edecek küçük alışverişlerden tamamen vazgeçmiyor. Araştırmada kadınların maaşının erkeklere göre daha erken tükendiği, zorunlu harcamaların ardından en fazla payın ise giyime ayrıldığı görüldü.
Ağustos 2026 döneminde Hopi uygulaması üzerinden gerçekleştirilen araştırmada, maaşın hesaba geçtiği ilk andan ay içindeki harcama düzenine kadar farklı tüketici davranışları incelendi. Katılımcıların yüzde 59’unu erkekler, yüzde 41’ini kadınlar oluştururken, gelir grupları Türk-İş’in açıkladığı yoksulluk sınırı referans alınarak üç ayrı segmentte değerlendirildi. Hopi Pulse’ın ilerleyen dönemlerde düzenli olarak tekrarlanarak tüketim alışkanlıklarındaki değişimi takip etmesi planlanıyor.
MAAŞIN İLK SORUMLULUKLARA GİDİYOR
Araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 71’i öncelikle kira, fatura ve kredi/kredi kartı gibi düzenli ödemelere, yüzde 17’si ise market gibi temel ihtiyaçlara yöneliyor. Böylece her 100 kişiden 88’inin maaşı gelir gelmez ilk durağı mevcut sorumluluklar ve temel ihtiyaçlar oluyor. Maaşının bir kısmını öncelikli olarak birikim veya yatırıma ayırabilenlerin oranı ise yüzde 8’de kalıyor.
18-25 yaş grubunda da maaşın ilk kullanımında zorunlu giderler öne çıkıyor. Araştırmaya göre gençlerin yüzde 37’si düzenli ödemeleri, yüzde 33’ü ise market ve benzeri temel ihtiyaçları önceliklendiriyor. Böylece bu yaş grubundaki katılımcıların yüzde 70’i maaşı hesabına geçer geçmez bütçesini ilk olarak zorunlu harcamalara ayırıyor.
MAAŞIN NE KADAR DAYANDIĞI KİŞİDEN KİŞİYE DEĞİŞİYOR
Araştırma, maaşın ay içindeki kullanım süresinde belirgin farklılıklar olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 25’i maaşının ilk bir hafta içinde tükendiğini belirtirken, yüzde 24’ü ay sonunda hâlâ harcanmamış bir miktar para kaldığını söyledi. Birbirine yakın büyüklükteki bu iki grup, maaş gününün herkes için aynı bütçe deneyimini yaratmadığını gösterdi. Gelir düzeyine göre farklılıklar belirginleşse de maaşın ay sonuna ulaşmaması yalnızca düşük gelir grubuyla sınırlı kalmadı. Gelir-1 grubundaki
katılımcıların yüzde 68’i maaşının ilk üç hafta içinde tükendiğini ifade ederken, ay sonunda elinde para kaldığını söyleyenlerin oranı yüzde 18’de kaldı.
Gelir-2 grubunda ise ay sonunda maaşından kullanılmamış para kaldığını belirtenlerin oranı yüzde 32 oldu. Buna göre bu gruptaki katılımcıların yaklaşık üçte ikisi de maaşından ay sonuna para bırakamadığını ifade etti.
KÜÇÜK MUTLULUK HARCAMALARI DEVAM EDİYOR
Maaşın önemli bir bölümü zorunlu giderlere ayrılsa da katılımcılar küçük keyif harcamalarından tamamen vazgeçmiyor. Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 90’ı kendisini mutlu edecek küçük alışverişleri ya düzenli olarak ya da zaman zaman yapmayı sürdürüyor. Bu tür harcamaları hiç yapmadığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 10’da kalıyor. 18-25 yaş grubunda bu eğilim daha da belirginleşiyor. Bu grupta küçük mutluluk alışverişlerinden tamamen vazgeçtiğini söyleyen kimse bulunmazken, gençlerin yüzde 52’si her maaş döneminde kendisi için küçük bir harcama yaptığını belirtiyor.
KADINLARIN MAAŞI DAHA KISA SÜREDE TÜKENİYOR
Araştırmada kadın ve erkek katılımcılar arasında da dikkat çekici bir fark ortaya çıktı. Maaşının ilk 7 gün içinde tükendiğini söyleyenlerin oranı kadınlarda yüzde 31, erkeklerde ise yüzde 21 olarak ölçüldü.
Ay sonunda hesabında kullanılmamış para kaldığını belirtenlerin oranı erkeklerde yüzde 27 olurken, kadınlarda bu oran yüzde 21’de kaldı. Fark özellikle 26-35 yaş grubunda daha belirgin hale geliyor. Bu yaş grubundaki kadınların yüzde 40’ı maaşının ilk hafta içinde tükendiğini ifade ederken, erkeklerde aynı oran yüzde 24 olarak kaydedildi. Gelir-2 grubunda ise ay sonunda elinde para kalan erkeklerin oranı yüzde 38, kadınların oranı yüzde 24 oldu.
ZORUNLU GİDERLERDEN SONRA EN FAZLA PAY GİYİME GİDİYOR
Fatura, market ve diğer temel ihtiyaçların karşılanmasının ardından kalan bütçede ilk sırayı giyim harcamaları alıyor. Katılımcıların yüzde 49’u zorunlu giderlerden sonra bütçesinden en fazla payı giyime ayırdığını söylüyor. Dışarıda yemek ve restoran harcamaları yüzde 13 ile ikinci sırada yer alırken, kozmetik ve seyahat de öne çıkan diğer harcama alanları arasında bulunuyor. Tasarruf yapılması gerektiğinde de giyim kategorisi dikkat çekiyor. Katılımcıların yüzde 78’i bazı harcama kalemlerinden vazgeçmekte zorlandığını belirtirken, yüzde 19 ile giyim en fazla korunmak istenen kategori olarak öne çıkıyor. Gerektiğinde tüm harcama kalemlerinden kısabileceğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 22 seviyesinde.
