Hazır ve aşırı işlenmiş gıdalarla beslenmenin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin endişeler yeni bir bilimsel çalışmayla daha da güçlendi. Uzmanlar, bu tür gıdaların kalp ve damar hastalıkları riskini ciddi oranda artırdığına dikkat çekiyor.
ABD’de Florida Atlantic University (FAU) bünyesindeki araştırmacılar tarafından yapılan ve perşembe günü yayımlanan çalışmaya göre, aşırı işlenmiş gıdalar açısından zengin bir beslenme biçimi, yetişkinlerde kardiyovasküler hastalık riskini yüzde 47 oranında yükseltiyor.
AŞIRI İŞLENMİŞ GIDALAR ALARM VERİYOR
Araştırmada, 2021–2023 yılları arasında füme et, şekerleme, kurabiye, dondurulmuş pizza, şekerli gazlı içecekler ve patates cipsi gibi ürünleri yoğun tüketen bireylerin, ABD’de en yaygın ölüm nedeni olan kalp hastalıkları açısından en yüksek risk grubunda yer aldığı belirlendi.
Uzmanlar, Amerikan beslenme düzeninin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturan bu ürünlerin, genellikle daha sağlıklı alternatiflere kıyasla ucuz ve kolay ulaşılabilir olmasının riski daha da artırdığına dikkat çekiyor.
KALP, BAĞIRSAK VE KANSER BAĞLANTISI
Çalışmada, aşırı işlenmiş gıdaların yüksek oranda sodyum, şeker ve zararlı yağ içerdiği; bunun da yalnızca kalp ve damar sistemine değil, bağırsak sağlığına da zarar verebildiği vurgulandı. Uzmanlara göre bu durum, erken ölüm ve kanser riskini de artırabiliyor.
Çalışmanın yazarlarından, FAU’da Birinci Sör Richard Doll Tıp ve Koruyucu Hekimlik Profesörü olan
Charles Hennekens, elde edilen bulguların klinik uygulamalar ve kamu politikaları açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
“SAĞLIK POLİTİKALARI İÇİN UYARI”
Hennekens, “Bu sonuçlar, gelecekteki araştırmaların yanı sıra klinik bakım ve halk sağlığı politikaları için de kritik bir uyarı niteliğinde” değerlendirmesinde bulundu. Araştırmacılar, sağlık çalışanlarının hastalarına aşırı işlenmiş gıda tüketimini azaltmaları yönünde açık ve net tavsiyelerde bulunması gerektiğini vurguladı.
ÇALIŞMA NASIL YAPILDI?
Araştırmada, ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme Araştırması’ndan elde edilen veriler kullanıldı. Toplam 4 bin 787 yetişkinin en az bir günlük ayrıntılı beslenme kayıtları ile kalp krizi ve inme geçmişleri incelendi. Katılımcıların günlük kalori alımının ne kadarının aşırı işlenmiş gıdalardan geldiği hesaplandı.
Değerlendirmelerde yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, gelir düzeyi ve etnik köken gibi faktörler de dikkate alındı.
KANSER RİSKİ DE ARTIYOR
Araştırmacılar ayrıca kolorektal kanserle olan bağlantıya da dikkat çekti. American Cancer Society verilerine göre, 50 yaş altındaki bireylerde kolon ve rektum kanseri vakaları son 10 yılda neredeyse iki katına çıktı.
Çalışmanın ortak yazarlarından ve FAU Schmidt Tıp Fakültesi Tıp Bölümü Başkanı Allison Ferris, aşırı işlenmiş gıda tüketimindeki artışın, ciddi gastrointestinal hastalıkların yaygınlaşmasında önemli bir etken olabileceğini ifade etti.
