Avrupa Birliği’nde plastik içecek ambalajlarına yönelik uygulamalar yeni bir aşamaya geçti. Daha önce 3 litreye kadar olan belirli tek kullanımlık içecek ambalajlarında kapağın şişeye bağlı kalması şartı getirilirken, yeni hedefler geri dönüştürülmüş plastik kullanımının artırılmasına odaklanıyor.
2025’ten itibaren ana bileşeni PET olan içecek şişelerinde en az yüzde 25 geri dönüştürülmüş plastik kullanım hedefi uygulanıyor. Bu oran 2030’dan itibaren yüzde 30’a çıkarılacak.
YÜZDE 25 HEDEFİ NASIL UYGULANIYOR?
Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi kapsamında belirlenen yüzde 25 oranı, market rafındaki her PET şişenin ayrı ayrı bu oranda geri dönüştürülmüş malzeme içermesi gerektiği anlamına gelmiyor.
Hedef, ilgili AB ülkesinde piyasaya sürülen ve düzenleme kapsamındaki PET içecek şişelerinin tamamı üzerinden ortalama olarak hesaplanıyor.
Bu nedenle farklı üreticilerin ya da farklı ürünlerin ambalajlarında kullanılan geri dönüştürülmüş plastik oranları birbirinden farklı olabiliyor.
ŞİŞELERİN GÖRÜNÜMÜ DEĞİŞEBİLİR
Geri dönüştürülmüş PET kullanımının artması, bazı plastik şişelerin görünümünde farklılık oluşturabiliyor.
Kullanılan hammaddenin yapısı ve üretim yöntemine bağlı olarak şişelerde hafif grileşme, sararma veya şeffaflığın azalması görülebiliyor.
Ancak düzenleme, plastik şişelerin gri, sarı ya da daha az şeffaf olmasını zorunlu kılmıyor. Ortaya çıkabilecek görünüm farklılıkları kullanılan geri dönüştürülmüş malzemenin özelliklerinden ve üretim sürecinden kaynaklanıyor.
HER ŞİŞE AYNI ORANDA OLMAYACAK
/>
Yüzde 25 geri dönüştürülmüş plastik hedefi her bir şişeye ayrı ayrı uygulanmadığı için raflardaki tüm ürünlerin aynı görünüme veya aynı geri dönüştürülmüş malzeme oranına sahip olması gerekmiyor.
AB tarafından belirlenen hedef doğrultusunda oran ülke genelinde düzenlemeye tabi PET şişelerin toplamı üzerinden değerlendiriliyor.
2030’dan itibaren ise düzenleme kapsamındaki plastik içecek şişeleri için hedef yüzde 30’a yükselecek.
RENK DEĞİŞİKLİĞİ KALİTEYİ GÖSTERİYOR MU?
Bir plastik şişenin daha az şeffaf veya hafif renkli görünmesi tek başına içerisindeki içeceğin daha düşük kalitede olduğu anlamına gelmiyor.
Gıda ile temas amacıyla kullanılacak geri dönüştürülmüş malzemeler belirlenen güvenlik gerekliliklerine tabi tutuluyor.
Avrupa Gıda Güvenliği Ajansı da gıdayla temas edecek malzemelerin üretiminde kullanılan geri dönüştürülmüş PET süreçlerini değerlendiriyor. Bu değerlendirmelerde kullanılmış ambalajlardan kaynaklanabilecek potansiyel kirleticilerin uzaklaştırılmasına yönelik işlemler inceleniyor.
KAPAKLAR İÇİN DE DEĞİŞİKLİK YAPILMIŞTI
AB’de plastik ambalajlara yönelik daha önce hayata geçirilen düzenlemelerden biri de şişeye bağlı kapak uygulamasıydı.
Bu kapsamda 3 litreye kadar kapasiteye sahip belirli tek kullanımlık plastik içecek kaplarının kapaklarının kullanım sırasında ambalaja bağlı kalması gerekiyor.
Böylece plastik içecek ambalajlarındaki değişiklikler yalnızca kapaklarla sınırlı kalmadı. Geri dönüştürülmüş plastik kullanımının artırılmasıyla üretim sürecine yönelik yeni hedefler de uygulanmaya başladı.
