Kuaförde saçımızdan birkaç santimetre kesilirken hiçbir şey hissetmezken tek bir saç telinin sertçe çekilmesi bile acıya neden olabiliyor. Bu durum ilk bakışta çelişkili görünse de insan vücudunun yapısı oldukça net bir açıklama sunuyor. Peki saç kesilince neden acımaz, saç çekilince neden canımız yanar?
SAÇ KESİLİNCE NEDEN CANIMIZ ACIMAZ?
Saç telinin deri üzerinde bulunan ve gözle gördüğümüz kısmına saç gövdesi adı veriliyor. Bu bölüm büyük ölçüde keratin adı verilen sert bir proteinden oluşuyor. Saç gövdesindeki hücreler oluşum sürecini tamamladıktan sonra keratinleşiyor ve canlı hücre özelliklerini kaybediyor. En önemlisi ise saç telinin bu bölümünde sinir uçlarının bulunmaması. Acıyı algılayabilmemiz için bir uyarının sinirler aracılığıyla beyne iletilmesi gerekiyor. Saç telinin kesilen bölümünde sinir olmadığı için makasın oluşturduğu kesme işlemi beyne bir ağrı sinyali göndermiyor. Bu nedenle saçın birkaç santimetre ya da çok daha fazla kesilmesi doğrudan acıya yol açmıyor.
SAÇIN TAMAMI ÖLÜ MÜ?
“Saç ölüdür” ifadesi günlük hayatta sık kullanılsa da burada önemli bir ayrım bulunuyor. Derinin dışında gördüğümüz saç teli canlı değil, ancak saçın oluşmasını sağlayan yapı derinin altında bulunuyor ve canlı dokulardan oluşuyor. Saçın kökü, saç folikülü adı verilen küçük bir yapı içerisinde yer alıyor. Bu bölgede saçın büyümesini sağlayan hücreler, kan damarları ve sinirlerle bağlantılı dokular bulunuyor. Yeni saç hücreleri kökte üretiliyor. Hücreler yukarı doğru ilerledikçe keratinle doluyor, canlılıklarını kaybediyor ve sonunda dışarıdan gördüğümüz saç telini oluşturuyor. Yani kesilen bölüm cansızken, saçın üretildiği kök bölgesi aktif ve
canlı bir yapıya sahip.
SAÇ ÇEKİLİNCE NEDEN ACIYOR?
Saçın kesilmesiyle çekilmesi arasındaki fark tam olarak burada ortaya çıkıyor. Makas yalnızca derinin üzerindeki saç gövdesini keserken saç çekildiğinde kuvvet doğrudan saç köküne ve çevresindeki dokulara aktarılıyor. Saç folikülünün çevresinde sinir uçları bulunduğu için saçın sert şekilde çekilmesi, koparılması veya cımbızla alınması sinirleri uyarıyor. Bu uyarı beyne ağrı sinyali olarak ulaşıyor ve kişi canının yandığını hissediyor. Bu nedenle saç tıraşı olmak acısızken saçların kökünden yolunması oldukça rahatsız edici olabiliyor.
SAÇ KÖKTEN KOPARILDIĞINDA NE OLUR?
Bir saç teli çekilerek çıkarıldığında genellikle saç folikülünün tamamı yerinden çıkmaz. Çoğu durumda saç teli kök kısmından ayrılırken folikül derinin altında kalmaya devam eder. Folikül zarar görmemişse zaman içerisinde aynı bölgeden yeni bir saç teli büyüyebilir. Ancak saçların sürekli ve güçlü biçimde çekilmesi foliküllere zarar verebilir. Uzun süre devam eden mekanik baskı bazı durumlarda saçın incelmesine veya belirli bölgelerde saç kaybına neden olabilir.
SAÇ KESİLİRKEN BAZEN NEDEN ACI HİSSEDİLEBİLİR?
Normal şartlarda saç telinin kesilmesi ağrı oluşturmaz. Ancak saç kesimi sırasında kafa derisinin çekilmesi, tarakla saçın düğümünün zorlanması veya makas ve tıraş makinesinin doğrudan deriye temas etmesi acıya yol açabilir. Bu durumda hissedilen ağrı saç telinden değil, kafa derisindeki canlı dokulardan ve sinir uçlarından kaynaklanır. Özellikle saçların çok dolaşmış olması durumunda tarama ve kesme sırasında saç köklerine uygulanan gerilim rahatsızlık verebilir.
