Türkiye menşeli ejder meyveleri, Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yemler İçin Hızlı Alarm Sistemi’ne yapılan yeni bildirimle gündeme geldi. Avusturya’da yapılan kontrollerde belirli bir ürün partisinde acetamiprid, formetanat ve sülfoksaflor kalıntıları tespit edildi.
Avusturya tarafından 28 Temmuz 2026’da oluşturulan RASFF kaydı, “uyarı bildirimi” olarak sisteme işlendi. Bildirim Türkiye’de satılan tüm ejder meyvelerini değil, Avusturya pazarına gönderilen ürünleri kapsıyor.
ÜÇ FARKLI BÖCEK İLACI BULUNDU
Laboratuvar analizlerinde acetamiprid miktarı 0,31 ± 0,16 mg/kg, formetanat miktarı 0,33 ± 0,17 mg/kg, sülfoksaflor miktarı ise 0,075 ± 0,038 mg/kg olarak ölçüldü.
RASFF kaydında ürün, “Türkiye’den gelen ejder meyvesinde acetamiprid, formetanat ve sülfoksaflor kalıntıları” ifadesiyle yer aldı.
AVUSTURYA’DA SATIŞA SUNULMUŞTU
Uygunsuzluğun, ürünlerin Avrupa Birliği sınırında geri çevrilmesinden önce değil, Avusturya pazarına ulaştıktan sonra tespit edildiği bildirildi. Bunun üzerine ilgili ürün partisinin satıştan çekilmesine yönelik süreç başlatıldı.
Bu nedenle “Türkiye’deki bütün ejder meyveleri raflardan toplatılıyor” şeklindeki bir değerlendirme doğru değil. Uyarının kapsamı, Türkiye menşeli olup Avusturya’da dağıtıma çıkarılan belirli ürünlerle sınırlı bulunuyor.
ACETAMİPRİD NEDEN GÜNDEMDE?
Acetamiprid, tarımsal üretimde zararlı böceklerle mücadele amacıyla kullanılan neonikotinoid grubu bir insektisit olarak biliniyor. Avrupa Birliği’nde pestisit kalıntıları için ürüne ve etken maddeye göre azami kalıntı limitleri uygulanıyor.
Avrupa Komisyonu, belirli bir ürün ve pestisit için ayrıca bir değer belirlenmemişse genel olarak 0,01 mg/kg seviyesindeki varsayılan
limitin geçerli olduğunu belirtiyor. Tüketici riski ise bulunan miktar, tüketim seviyesi ve maddenin toksikolojik referans değerleri birlikte değerlendirilerek hesaplanıyor.
FORMETANAT VE SÜLFOKSAFLOR DA TESPİT EDİLDİ
Formetanat, böcek ve akarlarla mücadelede kullanılan karbamat grubu bir bitki koruma ürünü. Sülfoksaflor ise özellikle bitki öz suyuyla beslenen zararlılara karşı kullanılan sistemik bir insektisit olarak tanımlanıyor.
Bu etken maddelerin tarımda ruhsatlı olması, her üründe veya istenilen miktarda kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Kullanım yapılacak ürün, uygulama dozu ve hasat öncesi bekleme süresinin mevzuata uygun olması gerekiyor.
AYNI ÜRÜNDE ÜÇ KALINTI DİKKAT ÇEKTİ
Tek bir üründe birden fazla pestisit kalıntısı bulunması, kalıntıların ayrı ayrı yasal sınırlar içerisinde olup olmadığının yanı sıra toplam maruziyetin de değerlendirilmesini gündeme getiriyor.
Ancak yalnızca üç farklı maddenin tespit edilmiş olması, ürünün doğrudan zehirlenmeye yol açacağı anlamına gelmiyor. Sağlık riski konusunda kesin değerlendirme yapılabilmesi için miktarların yasal limitlerle ve akut-kronik maruziyet değerleriyle karşılaştırılması gerekiyor. Dünya Sağlık Örgütü de pestisitlerin etkisinin maddenin türüne, doza ve maruziyet biçimine bağlı olduğunu belirtiyor.
RASFF ÜLKELER ARASINDA HIZLI BİLGİ PAYLAŞIYOR
RASFF sistemi; gıda ve yemlerde tüketici sağlığını ilgilendiren bir risk tespit edildiğinde Avrupa Birliği ülkelerinin hızla bilgi paylaşmasını sağlıyor.
Bildirimler sistemde uyarı, bilgilendirme veya sınır reddi gibi farklı kategoriler altında yayımlanıyor. Uyarı bildirimleri, riskli ürünün pazara ulaşmış olabileceği ve hızlı işlem yapılması gerektiği durumlarda kullanılıyor.
