Türkiye’den Almanya’ya gönderilen kuru kayısıyla ilgili gıda güvenliği alarmı verildi. Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi RASFF’a dayandırılan bilgilere göre kurutulmuş ve doğranmış organik kayısıda aflatoksinler ile Okratoksin A açısından uygunsuzluk tespit edildi. Almanya tarafından 10 Ağustos 2026 tarihinde yapılan bildirimin ardından söz konusu ürün için piyasadan çekme işlemi uygulandığı, İsveç makamlarının da bilgilendirildiği bildirildi.
KURU KAYISIDA İKİ MİKOTOKSİN TESPİTİ
RASFF’a dayandırılan bildirime göre olay Türkiye menşeli kurutulmuş ve doğranmış organik kayısıları kapsıyor.
Ürünlerde aflatoksinler ile Okratoksin A açısından uygunsuzluk belirlendi. Tespitin üretici veya ithalatçı tarafından gerçekleştirilen şirket içi kontrol sırasında ortaya çıktığı belirtildi.
RİSK POTANSİYEL OLARAK CİDDİ
Haberde aktarılan RASFF verilerine göre olayın risk seviyesi “potansiyel olarak ciddi” şeklinde değerlendirildi.
Kayıtlarda ürünleri tüketmesi nedeniyle hastalandığı belirtilen herhangi bir kişiye veya bildirilen bir sağlık vakasına ilişkin bilgi bulunmadığı aktarıldı.
ALMANYA’DA PİYASADAN ÇEKİLİYOR
Uygunsuzluğun tespit edilmesinin ardından ilgili ürün için Almanya’da piyasadan çekme işlemi başlatıldı. İsveç makamlarının da olay hakkında bilgilendirildiği kaydedildi.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor. RASFF sisteminde “piyasadan çekme” ile “sınırdan geri çevirme” farklı uygulamalar. Avrupa Komisyonuna göre piyasadan çekme, pazara ulaşmış riskli bir ürünün satış zincirinden çıkarılması amacıyla uygulanabiliyor.
Bu nedenle ürünlerin “Türkiye’ye geri gönderildiği” veya “Avrupa’dan geri döndüğü” şeklinde bir ifade mevcut bilgilerle doğrulanmış değil.
TÜM TÜRK KURU KAYISILARINI KAPSAMIYOR
Bildirim Türkiye’den ihraç edilen
bütün kuru kayısıların riskli olduğu anlamına gelmiyor.
Olay, RASFF bildirimine konu olan belirli kurutulmuş ve doğranmış organik kayısı ürünleriyle sınırlı. Mevcut haberlerde markaya, üreticiye, parti numarasına veya ürün miktarına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
AFLATOKSİN NEDİR?
Aflatoksinler bazı küf türleri tarafından doğal olarak üretilen mikotoksinler arasında bulunuyor. Kuruyemişler, tahıllar, incir ve diğer kurutulmuş gıdalarda ortaya çıkabiliyor.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi EFSA, aflatoksinlerin gıdalarda bulunmasının insan sağlığı açısından endişe oluşturduğunu ve bu maddeler için maruziyetin mümkün olduğunca düşük tutulması gerektiğini belirtiyor.
OKRATOKSİN A DA KÜFLER TARAFINDAN ÜRETİLİYOR
Okratoksin A da Aspergillus ve Penicillium cinsi bazı mantarlar tarafından oluşturulabilen bir mikotoksin.
EFSA’ya göre Okratoksin A çeşitli gıdalarda bulunabiliyor ve özellikle böbrekler üzerindeki toksik etkileri nedeniyle sağlık açısından yakından takip ediliyor.
KURUTULMUŞ MEYVELERDE RİSK OLUŞABİLİYOR
Mikotoksinler hasat öncesinde veya sonrasında ürünlerde gelişen küfler nedeniyle gıda zincirine girebiliyor. Sıcaklık, nem, kurutma ve depolama şartları bu açıdan önem taşıyor.
EFSA, aflatoksin ve Okratoksin A’yı insan ve hayvan sağlığı açısından önem taşıyan başlıca mikotoksinler arasında gösteriyor. Kurutulmuş meyveler de bu maddelerin görülebildiği ürün grupları arasında bulunuyor.
RASFF NEDİR?
RASFF, Avrupa Birliği ülkelerinin gıda ve yem kaynaklı sağlık riskleri hakkında hızlı biçimde bilgi paylaşmasını sağlayan sistem olarak faaliyet gösteriyor.
Bir risk tespit edildiğinde ürünün piyasadan çekilmesi, tüketiciden geri çağrılması veya sınırda reddedilmesi gibi alınan tedbirler sistem üzerinden diğer ülkelerle paylaşılabiliyor.
