Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar küresel piyasalarda jet yakıtı maliyetlerini yukarı yönlü tetiklerken, Hürmüz Boğazı’ndaki stratejik belirsizlik dünya genelinde bir yakıt krizi riskini gündeme taşıdı. Uzmanlar, gerilimin sürmesi halinde birçok bölgede ciddi tedarik sorunları yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Artan maliyetler nedeniyle bilet fiyatlarını yukarı çeken havayolu şirketleri, operasyonel kapasitelerini de daraltmaya başladı. Yakıt tedarikinde ek kaynak oluşturulamaması durumunda, yaz sezonunda milyonlarca yolcunun seyahati geniş çaplı iptal ve aksamalarla gölgelenebilir.
Rekor Seviyelere Ulaştı
Küresel jet yakıtı piyasasının yaklaşık %20’sini karşılayan Körfez bölgesi, üretim fazlasına rağmen dağıtım engeline takıldı. Hürmüz Boğazı’nın sekiz haftadır kapalı kalması, özellikle kısıtlı rafineri kapasitesi nedeniyle dışa bağımlı olan Avrupa’da tedarik krizini tetiklerken,
fiyatların da rekor seviyelere ulaşmasına neden oldu.
Orta Doğu’daki askeri gerilimlerin ardından Avrupa’da jet yakıtı fiyatları tarihi bir zirve gördü. Saldırılar öncesi ton başına 831 dolar olan fiyatlar, %120’yi aşan bir artışla 1.838 dolara ulaşarak rekor kırdı. Analistler, fiyatların son günlerde 1.500 dolar seviyesinde seyrettiğine dikkat çekerken; Avrupa genelinde son iki buçuk yılda kapanan beş rafinerinin yarattığı kapasite yetersizliğinin krizi derinleştirdiğini vurguluyor.
En Büyük Maliyet Yakıt
Havayolu işletmeleri için temel gider kalemlerinin başında gelen jet yakıtı, finansal tabloları belirlemeye devam ediyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, jet yakıtı operasyonel maliyetlerin %25-30’luk kısmını oluşturuyor. Mevcut fiyat dalgalanmalarının, sektör genelinde şirket kârlılıklarını doğrudan ve ciddi oranda etkileyeceği öngörülüyor.
