Tarım ve Orman Bakanlığı, tarımsal üretimde kullanılan bazı bitki koruma ürünleriyle ilgili yeni karar aldı. Thiophanate methyl, indoxacarb ve phosmet adlı üç aktif maddeyi içeren ürünlerin ithalat, imalat ve kullanımı belirlenen takvim doğrultusunda sonlandırılacak. Bakanlığın açıkladığı takvime göre bu ürünlerin fiili ithalatı 13 Kasım 2026’da, imalatı 18 Aralık 2026’da sona erecek. Kullanımlarına ise 31 Aralık 2027 tarihinden itibaren izin verilmeyecek.
ÜÇ AKTİF MADDE YENİDEN DEĞERLENDİRİLDİ
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması, üretimi, ithalatı, piyasaya arzı ve kontrollerinin 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile ilgili mevzuat kapsamında yürütüldüğünü bildirdi. Türkiye’de ilk kez ruhsatlandırılacak bitki koruma ürünü aktif maddelerinin Avrupa Birliği veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması gerekiyor. Bakanlık, uluslararası kuruluşlar tarafından insan ve çevre sağlığı açısından sakıncalı bulunan aktif maddeler için alternatif ürünleri, ithalat ve üretim miktarlarını, kullanım verilerini, stokları ve ülke ihtiyacını birlikte değerlendiriyor. Bu kapsamda thiophanate methyl, indoxacarb ve phosmet aktif maddeleri yeniden incelemeye alındı.
THIOPHANATE METHYL İÇİN BU RİSKLER DEĞERLENDİRİLDİ
Bakanlığın açıklamasına göre thiophanate methyl için güvenli toksikolojik referans değerlerinin belirlenememesi değerlendirmede dikkate alındı. Tüketiciler açısından olası akut riskler, maddenin endokrin bozucu özelliklerine ilişkin değerlendirmeler ve Avrupa Birliği’ndeki onayının sona ermesi de kararın gerekçeleri arasında gösterildi.
INDOXACARB İÇİN ARI VE MEMELİ RİSKİ
Indoxacarb aktif maddesi için ise küçük otçul memeliler, solucanla beslenen memeliler,
bal arıları ve benzeri böcekler açısından belirlenen riskler dikkate alındı. Bakanlık ayrıca tüketiciler açısından akut riskin tamamen dışlanamaması ve aktif maddenin Avrupa Birliği’ndeki onayının sona ermesini de değerlendirdi.
PHOSMET İÇİN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRME
Phosmet aktif maddesinde ise ürünü uygulayan kişiler, çalışanlar ve ilaçlama çevresinde bulunanlar açısından mevcut koruyucu önlemlere rağmen kabul edilemez risklerin bulunduğu belirtildi. Tüketiciler ve sucul organizmalar açısından belirlenen yüksek akut ve kronik risklerin yanı sıra maddenin Avrupa Birliği’ndeki onayının sona ermesi de göz önünde bulunduruldu.
ALTERNATİF ÜRÜNLER DE DİKKATE ALINDI
Bakanlık, söz konusu üç aktif maddenin kullanıldığı alanlarda yeterli sayıda alternatif bitki koruma ürününün ruhsatlandırılmış olmasını da değerlendirmeye aldı. Bu incelemelerin ardından üç aktif maddeyi içeren bitki koruma ürünlerinin ithalat, imalat ve kullanımının aşamalı şekilde sonlandırılmasına karar verildi.
İTHALAT 13 KASIM’DA BİTİYOR
Açıklanan takvimin ilk aşaması ithalat olacak. Thiophanate methyl, indoxacarb ve phosmet içeren bitki koruma ürünlerinin fiili ithalatı 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla sonlandırılacak. İkinci aşamada Türkiye’deki imalat sona erecek. Üç aktif maddeyi içeren bitki koruma ürünlerinin imalatına 18 Aralık 2026 tarihinden itibaren izin verilmeyecek.
KULLANIM 31 ARALIK 2027’DE SONA ERECEK
Ürünlerin kullanımına ilişkin takvim ise daha uzun tutuldu. Söz konusu aktif maddeleri içeren bitki koruma ürünlerinin kullanımı 31 Aralık 2027 tarihi itibarıyla sonlandırılacak. Böylece ithalat ve üretim 2026 yılı içerisinde sona ererken ürünlerin kullanımının sonlandırılması için 2027 yılının sonuna kadar süre tanınmış olacak.
