Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yem Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) verileri, son aylarda Hindistan ve Pakistan menşeli basmati pirinçlerinde ciddi kalıntı sorunlarını ortaya koydu. Haziran–Ekim 2025 döneminde en az 20 bildirim yapılırken, bazı partiler sınırdan geri çevrildi, bazıları için tüketici uyarıları yayımlandı. İthal basmati pirinci Türkiye’de de farklı markalar altında satışta bulunuyor.
PESTİSİT VE AFLATOKSİN TESPİTİ
RASFF kayıtlarına göre uygunsuzlukların başında aflatoksin B1 ve toplam aflatoksin limit aşımı geliyor. Ayrıca klorpirifos, trisiklazol, asetamiprid ve tiametoksam gibi yasaklı ya da sınırlandırılmış pestisit kalıntıları tespit edildi. Bazı ürünlerde MOSH/MOAH tipi mineral yağ kalıntıları ve biyolojik kirleticiler de raporlandı.
ÇOCUKLAR İÇİN KRİTİK RİSK
Hindistan’dan ithal edilen kahverengi basmati pirincinde klorpirifos tespit edilmesi üzerine Polonya ve Hollanda’da partiler geri çevrildi. Bilimsel çalışmalar, klorpirifos maruziyetini çocuklarda nörogelişimsel risklerle ilişkilendiriyor. Uzmanlar özellikle düşük yaş grubunda bu tür kalıntıların daha ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
/>
4 AYDA EN AZ 10 PARTİ REDDEDİLDİ
Pakistan menşeli bazı ürünlerde aflatoksin B1 seviyelerinin 5,9 ppb’ye kadar çıktığı bildirildi. 2025’in son dört ayında İtalya, Almanya, Hollanda, Fransa ve Polonya’da en az 10 parti basmati pirinci geri çevrildi.
TÜRKİYE’DE DENETİM TARTIŞMASI
Basmati pirinci Türkiye’de genellikle ithal edilip farklı markalar altında paketlenerek satışa sunuluyor. Uzmanlar, menşe beyanı ve analiz raporları konusunda daha şeffaf bir denetim mekanizmasına ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
SAĞLIK RİSKİ NE?
Aflatoksin B1, karaciğer kanseriyle ilişkilendirilen güçlü bir toksin olarak biliniyor. Klorpirifos gibi bazı pestisitler ise Avrupa’da nörotoksik etkileri nedeniyle yasaklı. Uzmanlara göre uzun vadeli pestisit maruziyeti, özellikle çocuklar ve kronik hastalığı olan bireyler için ciddi sağlık riski oluşturabiliyor.
TÜKETİCİYE UYARILAR
Uzmanlar basmati pirinci alırken menşe ülkesinin kontrol edilmesini, ürünün pişirilmeden önce birkaç kez yıkanmasını ve mümkünse analiz belgeleri bulunan markaların tercih edilmesini öneriyor.
