Türkiye’den Avusturya’ya gönderilen salamura üzüm yapraklarında yapılan analizler, gıda güvenliği açısından çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Avrupa Birliği’nin gıda güvenliği sistemi RASFF’e yansıyan bildirimde, üzüm yapraklarında çok sayıda pestisit kalıntısı tespit edildiği ve bazı maddelerin yasal sınırları onlarca kat aştığı belirtildi. Analiz sonuçlarının ardından ürünler için Avrupa’da toplatma kararı alındı.
LİMİTLER ONLARCA KAT AŞILDI
Avusturya’da satışa sunulan salamura üzüm yapraklarında yapılan laboratuvar analizlerinde 10 farklı pestisit etken maddesi tespit edildi.
En dikkat çekici sonuç ise imidakloprid maddesinde ortaya çıktı. Yasal sınırın 0,01 mg/kg olması gerekirken ölçülen değer 2,8 mg/kg oldu. Bu da yaklaşık 280 kat limit aşımı anlamına geliyor.
Benzer şekilde azoksistrobin maddesi yaklaşık 190 kat, tiyofanat-metil ise 16 kat sınırın üzerinde ölçüldü.
BİR YAPRAKTA 10 FARKLI KİMYASAL
Analizlerde diğer pestisitlerde de ciddi aşım oranları görüldü.
Karbendazim: yaklaşık 3,5 kat
Dinikonazol: yaklaşık 10 kat
Lufenuron ve Propikonazol: yaklaşık 5 kat
Tiyakloprid ve Asetamiprid: 3 ila 7 kat
Daha düşük seviyede bulunan Siflütin bile yasal sınırın yaklaşık 2 katı olarak ölçüldü.
Bu veriler, tek bir
üzüm yaprağında birden fazla tarım kimyasalının bir arada bulunduğunu ortaya koydu.
PESTİSİTLERİN SAĞLIK RİSKLERİ
Bilimsel çalışmalara göre üzüm yaprağında tespit edilen bazı pestisitler;
Hormon sistemini bozabiliyor
Sinir sistemi üzerinde risk oluşturabiliyor
Uzun vadede kanserle ilişkilendirilebiliyor
Özellikle imidakloprid ve tiyakloprid gibi neonikotinoid türevleri Avrupa’da sinir sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle sıkı denetime tabi tutuluyor.
“KOKTEYL ETKİ” ENDİŞESİ
Uzmanlara göre en büyük risk, bu kimyasalların tek tek değil bir arada bulunması.
Bilim insanları bu durumu “kokteyl etkisi” olarak tanımlıyor. Birden fazla pestisitin birlikte tüketilmesi durumunda toksisite artabiliyor ve uzun vadeli sağlık riskleri büyüyebiliyor.
Bu vakada ise maddelerin hem birlikte bulunması hem de bazı seviyelerin oldukça yüksek olması riski daha da artırıyor.
ÜRÜNLER İÇİN TOPLATMA KARARI
Analiz sonuçlarının ardından Avrupa’da söz konusu ürünler için toplatma kararı alındı.
Uzmanlar, üzüm yaprağının dolma gibi birçok geleneksel yemekte yaygın olarak tüketildiğini hatırlatarak, pestisit kaynaklı gıda güvenliği risklerinin daha sıkı denetlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
