Diyarbakır’ın inanç ve doğa harikası ilçesi Eğil’de, Dicle Baraj Gölü’nün derinliklerinde saklı kalan kadim tarih ilk kez bu kadar net görüntülendi. İl Jandarma Komutanlığı SAK ekiplerinin eğitim dalışı sırasında kaydettiği görüntüler; Hz. Zülkifl ve Hz. Elyesa peygamberlerin eski kabir yerlerinden tarihi medreselere kadar uzanan devasa bir su altı şehrini gözler önüne serdi.
TARİHİN İZLERİNİ BAĞRINDA TAŞIYOR
Kent merkezine 52 kilometre mesafede yer alan ve antik çağlardan bu yana pek çok medeniyete ev sahipliği yapan Eğil, suyun altındaki hazineleriyle yeniden gündeme taşındı. 1997 yılında su tutmaya başlayan Dicle Barajı, sadece kentin su ihtiyacını karşılamakla kalmıyor, aynı zamanda tarihin izlerini de bağrında saklıyor.
1995 yılında baraj suları altında kalmaması için Hz. Zülkifl ve Hz. Elyesa peygamberlerin naaşları Nebi Harun Tepesi’ne nakledilmişti; ancak geride kalan cami, hamam ve medrese gibi yapılar suyun altında varlığını korumaya devam ediyor. Jandarmanın sualtı arama kurtarma timleri tarafından paylaşılan kareler, Eğil’in suyun altındaki "kayıp şehir" kimliğini bir kez daha kanıtladı.
HAZRETİ ZÜLKİFL PEYGAMBERİ TÜRBESİ SULAR ALTINDA
Dicle Üniversitesi (DÜ) Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, Diyarbakır'ın Eğil ilçesinin tarihi önemine
değinerek, mevcut bilgilere göre ilçedeki ilk yerleşimin Hurri-Mitanniler döneminde başladığını, daha sonra Asurlular, Urartular, Medler, Persler, Roma, Bizans gibi birçok devletin hüküm sürdüğünü, 639'dan sonra da İslam devletlerinin egemenliği altına girdiğini söyledi.
Cumhuriyet döneminde Eğil'in ilçe statüsü aldığını belirten Yıldız, 1986'da başlayan Dicle Barajı inşaatı ile beraber ilçenin bazı değişimler yaşadığını belirtti.
Yıldız, barajın tamamlanması ve su tutmasıyla beraber daha önce Dicle Nehri'nin kenarında bulunan birçok yerleşim yeri ve tarihi eserin baraj suları altında kaldığını söyleyerek, şunları kaydetti;
"Özellikle ilçedeki Tekke ve Hacıyan mahalleleri barajdan etkilendi. Tekke Mahallesi'nde birçok eser bulunuyordu. Hazreti Elyesa Peygamberin türbesi ve camisi oradaydı. Türbenin bitişiğindeki cami, Osmanlı döneminde Eğil beyleri tarafından yapılan 'Caferiye' veya 'Lala Kasım Medresesi' olarak adlandırılan medrese, mezarlık alanı ve kaya mezarlar su altında kaldı. Hacıyan Mahallesi'ndeki Hazreti Zülkifl Peygamberin türbesi de yine baraj suları altında kaldı."
Peygamberler türbesi ile kale arasında bulunan ve Bizans dönemine ait Deran Hamamı'nın da sular altında kaldığını anlatan Yıldız, su altına yapılan dalışlarla bu tarihi yapıların görüntülenebildiğini belirtti.
