Bir kadının hak arama mücadelesi, sosyal güvenlik sisteminde ezberleri bozdu. Eşini kaybetmesinin ardından dul aylığı alan bir vatandaş, daha önce vefat eden babasından dolayı yetim aylığı da alabilmek için SGK’nın kapısını çaldı. Kurumun 'çift maaş olmaz' yanıtıyla reddettiği bu başvuru, yargı koridorlarından geçen uzun sürecin ardından Yargıtay’ın tarihi kararıyla sonuçlandı.
Hem dul hem de yetim aylığı almak isteyen hak sahiplerini ilgilendiren davada yargı sürecinin sonuna gelindi. Eşinin vefatı sonrası ölüm aylığı alan bir kadın, babasının daha önce vefat etmiş olması nedeniyle ikinci bir maaş talebiyle SGK’nın kapısına gitti. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) başvuruyu reddetti. Bunun üzerine davacı mahkemeye başvurmaya karar verdi. Yerel mahkeme davayı reddederken, istinaf mahkemesi davacıyı haklı buldu. SGK’nın temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’ne gitti ve karar bozuldu. Dosya en sonunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun önüne geldi. Kurul da istinaf mahkemesinin kararını bozarak SGK’yı haklı buldu.
YARGITAY GEREKÇESİNİ AÇIKLADI
Alınan kararda şu ilkeye dikkat çekildi:
“Sigortalıya ilişkin şartlar sigortalının ölüm tarihinde; hak sahibine ilişkin şartlar ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir.”
Yargıtay, davacının eşinin 1 Ekim 2008 tarihinde vefat ettiğini ve bu tarihte yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun’un uygulanması gerektiğini belirtti. Kurula göre, davacı babasından dolayı hak sahipliği sıfatını eşinin ölümüyle kazandığı için değerlendirme 1 Ekim 2008 sonrası yürürlükte olan mevzuata göre yapılmalı. Bundan dolayı da çift aylığa hak kazanılamayacağı hükmü verildi.
YÜKSEK OLAN MAAŞA ÖNCELİK VERİLMELİ
SGK Eski Başmüfettişi İsa Karakaş, konuyu köşe yazısında değerlendirdi. Karakaş, sigortalıya ilişkin şartların ölüm tarihinde, hak sahibine ilişkin şartların ise “hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte” yürürlükte olan kanuna göre belirlendiğini vurguladı.
Eşin vefatı 1 Ekim 2008’den sonra gerçekleştiği için 5510 sayılı Kanun’un geçerli olduğunu belirten Karakaş, bu kanunun iki maaş yerine sadece yüksek olan aylığın tercih edilmesine imkan tanıdığını aktardı.
src="/uploads/haberler/fileman/dul-maasi.jpg" style="width: 570px; height: 380px;" />
KİMLER ÇİFT MAAŞ ALAMAZ?
Karar kapsamında;
-
Eşi 1 Ekim 2008 sonrası vefat edenler
-
Hak sahipliği sıfatını bu tarihten sonra kazananlar
-
5510 sayılı Kanun kapsamına girenler
-
Hem dul hem yetim aylığını aynı anda alamayacak. Bu kişiler yalnızca yüksek olan aylığı tercih edebilir.
Karar Emsal Niteliğinde
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararı, benzer durumda olan çok sayıda hak sahibini doğrudan ilgilendiriyor. Karar, SGK uygulamalarına da yön verecek nitelikte.
