Milyonlarca çalışanın beklediği sosyal güvenlik düzenlemelerine ilişkin Sosyal Güvenlik Uzmanı Ersin Bayav’dan dikkat çeken açıklamalar geldi. Bayav; kademeli emeklilik, staj ve çıraklık başlangıçlarının emeklilikte değerlendirilmesi, ev kadınlarına prim desteği ve Bağ-Kur’luların prim gün sayısının düşürülmesi başlıklarını değerlendirdi.
Bayav, özellikle kademeli emeklilik konusunda 2027 yılını işaret ederken söz konusu tarihin resmî olarak açıklanmış bir yürürlük tarihi olmadığı belirtiliyor. Mevcut durumda kademeli emekliliğe ilişkin yasalaşmış yeni bir düzenleme bulunmuyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK İÇİN 2027’Yİ İŞARET ETTİ
EYT düzenlemesinin ardından 8 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanların kademeli emeklilik beklentisi devam ediyor.
Bayav, 1999-2008 döneminde sigorta başlangıcı bulunan çalışanlara yönelik kademeli bir sistem oluşturulacağını düşündüğünü belirterek 2027 yılını işaret etti. Düzenlemenin EYT’de olduğu gibi çok sayıda kişinin aynı anda emekli edilmesi yerine yıllara yayılan bir model üzerinden uygulanabileceğini ifade etti.
HENÜZ RESMÎ BİR TARİH BULUNMUYOR
Bayav’ın 2027 açıklaması uzman değerlendirmesi niteliğinde bulunuyor. Kademeli emekliliğin 2027’de yürürlüğe gireceğine ilişkin açıklanmış resmî bir takvim veya kabul edilmiş bir kanun bulunmuyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın daha önce yaptığı açıklamalarda mevcut emeklilik sisteminde değişiklik planlanmadığı ve prim ile yıl şartlarının devam edeceği belirtilmişti.
EV KADINLARINA PRİM DESTEĞİ GÜNDEMDE
Bayav’ın değerlendirdiği bir diğer başlık ev kadınlarının isteğe bağlı sigorta primlerine devlet katkısı oldu.
Ev kadınlarının isteğe bağlı sigorta primlerinin üçte birinin devlet tarafından karşılanması, 2023 seçim döneminde açıklanan Aile Koruma Kalkanı kapsamında duyurulmuştu. Ancak Ağustos 2026 itibarıyla uygulamanın başvuru şartlarını ve başlangıç tarihini belirleyen düzenleme henüz yürürlüğe girmiş değil.
2026’DA İSTEĞE BAĞLI PRİM 10 BİN 899 TL
SGK verilerine göre 2026 yılında isteğe bağlı sigortada aylık asgari prim tutarı 10 bin 899,90 TL olarak uygulanıyor.
İsteğe bağlı sigorta primi, sigortalının belirlediği prime esas aylık kazancın yüzde 33’ü üzerinden hesaplanıyor. 1 Ekim 2008 sonrasında isteğe bağlı sigorta kapsamında ödenen süreler 4/b, yani Bağ-Kur sigortalılığı kapsamında değerlendiriliyor.
Bayav, üçte birlik devlet desteğinin hayata geçirilmesi halinde ev kadınlarının
prim yükünün azalacağını belirtti ve bu düzenleme için de 2027 yılına ilişkin beklentisini dile getirdi.
STAJ VE ÇIRAKLIKTA BAŞLANGIÇ SORUNU
Staj ve çıraklık döneminde yapılan sigorta kayıtlarının emeklilik başlangıcında dikkate alınmaması da gündemdeki başlıklar arasında bulunuyor.
SGK’nın mevcut uygulamasına göre aday çıraklar, çıraklar ve mesleki eğitim gören öğrenciler için iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kolları uygulanıyor. Bu dönemlerde emeklilik için gerekli uzun vadeli sigorta kollarına prim yatırılmadığı için söz konusu kayıtlar normal emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmiyor.
BORÇLANMA TALEBİ BULUNUYOR
Bayav, kendisinin de geçmişte staj yaptığını ancak bu dönemin emeklilik başlangıcına dahil edilmediğini belirterek staj ve çıraklık sürelerinin değerlendirilmesine ilişkin taleplere değindi.
Bu kapsamda staj ve çıraklık dönemlerinin sigorta başlangıcı kabul edilmesi veya vatandaşlara bu dönemler için borçlanma hakkı verilmesi talepleri bulunuyor.
SGK’nın Ağustos 2026 itibarıyla geçerli borçlanma uygulamalarında genel staj ve çıraklık dönemleri borçlanılabilecek süreler arasında yer almıyor. Avukatlık stajı gibi Kanunda ayrıca belirtilen bazı süreler ise borçlanılabiliyor.
BAĞ-KUR’DA 9 BİN GÜN 7 BİN 200’E İNECEK Mİ?
Bir diğer beklenti Bağ-Kur’luların emeklilik için gerekli prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200 güne indirilmesi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, söz konusu düzenleme üzerinde çalışıldığını açıklamış ve özellikle esnafın kapsamının nasıl belirleneceğinin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmişti. Bakan Işıkhan, çalışmaların 2028’den önce sonuçlandırılmasının hedeflendiğini belirtmişti.
7 BİN 200 GÜN DÜZENLEMESİ HENÜZ YASALAŞMADI
Bağ-Kur prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200’e indirilmesi Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiş değil.
Bu nedenle Bağ-Kur’lular mevcut emeklilik şartlarına tabi olmaya devam ediyor. Düzenlemenin kimleri kapsayacağı da henüz kesinleşmedi. Bakan Işıkhan’ın açıklamalarında bütün Bağ-Kur’luların mı yoksa belirli bir küçük esnaf grubunun mu kapsama alınacağı üzerinde çalışma yapıldığı belirtilmişti.
OVP’DE SOSYAL GÜVENLİK DÜZENLEMELERİ YER ALIYOR
2026-2028 Orta Vadeli Programı’nda sosyal güvenlik sisteminin kapsamının genişletilmesi ve sistem dışında kalan farklı meslek ve gelir gruplarının sisteme dahil edilmesine yönelik uygulamalar geliştirilmesi hedefleniyor.
