Engelli bireylere sağlanan destekler yalnızca nakdi yardımlarla sınırlı kalmıyor. Çalışma hayatından vergi indirimlerine, araç alımından konut ve fatura avantajlarına kadar birçok alanda farklı uygulamalar bulunuyor. Yararlanılabilecek haklar ise engellilik oranı, sağlık kurulu raporu ve kişinin çalışma ya da gelir durumuna göre değişiklik gösterebiliyor.
Engelli çalışanların yanı sıra bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan ücretliler ile belirli koşulları sağlayan serbest meslek mensupları da engellilik indiriminden faydalanabiliyor. Sağlık kurulu raporunda tespit edilen çalışma gücü kaybı oranı, engellilik derecesinin belirlenmesinde esas alınıyor. Buna göre çalışma gücünü en az yüzde 80 oranında kaybedenler birinci derece, yüzde 60 oranında kaybedenler ikinci derece, yüzde 40 oranında kaybedenler ise üçüncü derece engelli kapsamında değerlendiriliyor.
VERGİ İNDİRİMİ NET MAAŞA NASIL YANSIYOR?
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş’ın Türkiye Gazetesi’nde paylaştığı bilgilere göre engelli çalışanlar için belirlenen indirim tutarı, gelir vergisi matrahından düşülüyor. Vergiye esas kazancın azalmasıyla birlikte çalışanın ödediği gelir vergisi de düşüyor. Bu avantaj doğrudan net ücrete yansırken, uygulanacak indirim miktarı engellilik derecesine göre farklılık gösteriyor.ARAÇ ALIMINDA ÖTV VE MTV İSTİSNASI
Engelli vatandaşlara sağlanan önemli vergi avantajlarından biri de araç alımlarında uygulanıyor. Sağlık kurulu raporunda engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde bulunan kişiler, diğer yasal şartları da karşılamaları halinde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasından yararlanabiliyor.
Engellilik oranı yüzde 90’ın altında olan ortopedik engelliler açısından ise aracın engelliliğe uygun özel tertibata sahip olması ve sürücü belgesiyle ilgili koşullar önem taşıyor. ÖTV istisnası kapsamında satın alınan veya engelli bireyin kullanımına uygun şekilde özel olarak düzenlenen araçlar için gerekli şartların sağlanması halinde Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV)
muafiyetinden de faydalanılabiliyor.
TEK KONUTU OLANLARA EMLAK VERGİSİ AVANTAJI
Engelli vatandaşların konutlarına yönelik vergi kolaylıkları da bulunuyor. Brüt yüzölçümü 200 metrekareyi geçmeyen tek konuta sahip engelliler, gerekli koşulları sağlamaları halinde sıfır oranlı bina vergisi uygulamasından yararlanabiliyor. Üstelik söz konusu avantajın uygulanabilmesi için engelli vatandaşın o konutta bizzat ikamet etmesi şartı bulunmuyor. Mevzuattaki diğer koşulların karşılanması halinde kiraya verilen tek konut da sıfır oranlı emlak vergisi kapsamına girebiliyor.
FATURALARDA ENGELLİLERE ÖZEL İNDİRİMLER
Engelli vatandaşlara yönelik avantajlar yalnızca vergi uygulamalarıyla sınırlı değil. Bazı belediyeler su faturalarında özel indirimler sağlarken, internet, sabit telefon ve GSM operatörleri tarafından da engelli abonelere yönelik farklı tarife ve kampanyalar sunulabiliyor. Bunun yanında engellilerin günlük yaşamını kolaylaştırmaya yönelik bazı araç, gereç ve tıbbi cihazların yurt dışından getirilmesinde, belirlenen şartların karşılanması durumunda gümrük vergisi muafiyetinden faydalanılması mümkün olabiliyor.
DESTEKLERDEN YARARLANMAK İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?
Engellilik indiriminden faydalanmak isteyen vatandaşların öncelikle yetkili sağlık kuruluşlarından sağlık kurulu raporu alması gerekiyor. Ardından gerekli belgelerle Gelir İdaresi Başkanlığına başvuru yapılabiliyor.
Vergi indirimi hakkı elde edildikten sonra ilgili belgenin işverene sunulmasıyla indirim ücret hesaplamasına dahil ediliyor ve avantaj çalışanın net maaşına yansıyor. Emlak vergisindeki sıfır oranlı uygulamadan yararlanmak isteyenlerin ise taşınmazın bağlı bulunduğu belediyeye başvurması gerekiyor. Su, internet ve telefon indirimlerinde başvuru şartları ise ilgili belediye veya hizmet sağlayıcının uygulamasına göre değişebiliyor.
