Ev kadınları ve evde bakım hizmeti verenlerin sosyal güvenceye kavuşmasını öngören kapsamlı bir kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. “Ev Emekçileri, Bakım Verenler, Ev İşçileri, Bakım Hakkı ve Kamusal Bakım Hizmetleri Hakkında Kanun Teklifi” 40 maddeden oluşuyor.
6 Ağustos 2026’da TBMM Başkanlığına sunulan 2/3798 esas numaralı teklifin ilk imza sahibi Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp. Düzenleme şu anda Plan ve Bütçe Komisyonunda bulunuyor ve henüz yasalaşmış değil.
EV İÇİNDEKİ EMEK SİGORTALILIKTAN SAYILACAK
Teklifin 5’inci maddesinde ücretsiz ev içi emek, bakım emeği ve toplumsal yeniden üretim emeğinin sosyal güvenlik açısından sigortalılık olarak kabul edilmesi öngörülüyor.
Bu kapsamda geçen sürelerin yaşlılık sigortası açısından hizmet süresi olarak değerlendirilmesi ve ücretsiz bakım emeği nedeniyle çalışma hayatından ayrılan kişilerin sosyal güvenlik haklarının korunması teklif ediliyor.
PRİMLERİ HAZİNE KARŞILAYACAK
Teklifin dikkat çeken maddelerinden biri prim ödemelerine ilişkin düzenleme oldu.
17’nci maddeye göre kapsam dahilindeki ev emekçileri ve bakım verenlerin malullük, yaşlılık, ölüm ve genel sağlık sigortası primlerinin, prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden Hazine tarafından karşılanması öngörülüyor.
Daha yüksek emekli aylığı isteyenlerin ise isteğe bağlı olarak daha yüksek kazanç üzerinden ek prim ödeyebilmesine imkan verilmesi teklif ediliyor.
GEÇMİŞ YILLAR İÇİN BORÇLANMA HAKKI
Teklif yasalaşırsa ücretsiz ev içi emek veya bakım emeği nedeniyle sigortasız geçirilen bazı sürelerin borçlanılabilmesinin önü açılacak.
18’inci maddede, çocuk, yaşlı, engelli veya sürekli bakıma ihtiyaç duyan kişilere fiilen bakım verildiğinin belgelenmesi halinde borçlanmaya esas primlerin tamamının veya bir bölümünün, belirlenecek şartlarla Hazine tarafından karşılanabilmesi de yer alıyor.
EMEKLİ AYLIĞINDA YENİ HESAP ÖNERİSİ
Teklifin 15’inci maddesi yaşlılık aylığının hesaplanmasına ilişkin yeni bir sistem öngörüyor.
Yaşlılık aylığının temel hesaplama oranı yüzde 70 olarak belirlenirken, kadınlarda 55, erkeklerde 60 yaşından sonra sigortalılığa devam edilen her tam yıl ve 25 yıldan fazla prim ödenen her tam yıl için oranın birer puan artırılması teklif ediliyor. Aylık bağlama oranının yüzde 90’ı aşmaması öngörülüyor.
MALULLÜK AYLIĞINDA YÜZDE 70 VE 80 FORMÜLÜ
14’üncü maddeye göre malullük aylığına hak kazananlara belirlenen göstergenin yüzde 70’i oranında aylık bağlanması öneriliyor.
Sigortalının başka birinin sürekli bakımına
muhtaç olması halinde ise bu oranın yüzde 80’e çıkarılması teklif ediliyor.
SAĞLIK SİGORTASI DA TEKLİFTE
19’uncu madde kapsamında sigortalı olan ev emekçileri ile bakmakla yükümlü oldukları kişilerin genel sağlık sigortasından primsiz yararlanması öngörülüyor.
Sağlık hizmetinden yararlanma hakkının, kişinin bakım emeğini sürdürmesi şartına bağlanamayacağı da teklifte yer alıyor.
EV İŞÇİLERİ İŞ KANUNU KAPSAMINA ALINACAK
Teklif yalnızca ücretsiz ev içi emeği değil, ücret karşılığı ev hizmetlerinde çalışanları da kapsıyor.
20’nci maddeyle ev işçilerinin İş Kanunu kapsamına alınması; ücret, çalışma süresi, yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, sendikal haklar ile iş sağlığı ve güvenliği açısından diğer çalışanlarla aynı haklardan yararlanması öngörülüyor.
30 GÜNÜ AŞAN İŞTE SÖZLEŞME ŞARTI
Teklifin 22’nci maddesinde süresi 30 günü aşan ev hizmetlerinde yazılı iş sözleşmesinin zorunlu olması yer alıyor.
23’üncü maddede ev işçilerine yönelik ayrımcılık, fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet ile mobbingin yasaklanması; 24’üncü maddede ise kimyasal maddeler, elektrikli ekipmanlar, ağır kaldırma ve yüksekten düşme gibi risklere karşı gerekli koruyucu ekipmanın işveren tarafından ücretsiz sağlanması öngörülüyor.
EVDE BAKIM YARDIMINDA DA DEĞİŞİKLİK
31’inci maddede evde bakım yardımının belirlenmesinde yalnızca gelir kriterinin dikkate alınmaması teklif ediliyor.
Bakıma ihtiyaç düzeyi, bakım yükünün yoğunluğu, bakım verenin sosyal güvenlik durumu ve bakım sorumluluğunun da değerlendirilmesi; evde bakım yardımından yararlanan bakım verenlerin uzun vadeli sigorta primlerinin Hazine tarafından karşılanması öngörülüyor.
4/B KAPSAMINDA SİGORTA ÖNERİSİ
Teklifin 35 ve 36’ncı maddelerinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda değişiklik yapılması öngörülüyor.
Ücretsiz ev içi emeği ve bakım emeğini sürekli yerine getiren, başka bir zorunlu sigortalı işte çalışmayan ev emekçileri ile evde bakım hizmeti verenlerin 4/B kapsamında sigortalı sayılması; primlerinin alt sınır üzerinden Hazine tarafından karşılanması teklif ediliyor.
KADINLAR GÜNDE 4 SAAT 3 DAKİKA AYIRIYOR
TÜİK’in 2025 Zaman Kullanım Araştırmasına göre 15 yaş ve üzerindeki kadınlar hane halkı ve aile bakımına günde ortalama 4 saat 3 dakika ayırıyor. Erkeklerde ise bu süre 58 dakika olarak hesaplandı. 40 maddelik düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için TBMM’deki yasama sürecini tamamlaması gerekiyor. Teklif şu anda Plan ve Bütçe Komisyonunda bulunuyor.
