TÜÇA, Türkiye’de 2025 yılında kademeli olarak hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DYS) ile geri dönüşümde yeni bir dönem başlattı. Üretimden geri kazanıma kadar tüm süreci uçtan uca dijital olarak izleyen bu entegre model; atıkların doğaya karışmasını engellemeyi, ham madde verimliliğini artırmayı ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamayı hedefliyor. Sistem, döngüsel ekonomi modelinin Türkiye’deki en güçlü halkalarından biri olarak konumlanıyor.
Geri Dönüşüm Merkezi
Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 itibarıyla devreye alınacak olan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi için heyecanlı bekleyiş devam ediyor. Uygulama kapsamında, ambalajlı içecek satışı yapan veya servis sunan tüm ticari işletmelerin (market, bakkal, otel, restoran, kafe vb.), yasal yükümlülüklerini yerine getirmek adına dbys.gov.tr adresi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt yaptırmaları zorunlu kılındı. İşletmeler, bu platform aracılığıyla iade süreçlerini yönetecek yetkili operatör seçimlerini gerçekleştirerek sisteme dahil olacaklar.
Temmuz ayı itibarıyla hayata geçecek olan Depozito Yönetim Sistemi, perakende noktalarını aktif birer "Geri Dönüşüm Merkezi" haline getiriyor. DOA logolu içecek satışı yapan market, bakkal ve restoranlarla birlikte havalimanı ve hastane gibi kompleks yapılar da iade noktası olarak sisteme dahil edilecek. İşletmeler, operatör anlaşmaları üzerinden aldıkları teşvik ödemelerinin yanı sıra, iade işlemi için gelen tüketicilerin yarattığı ek ziyaretçi trafiğiyle ticari hacimlerini genişletme fırsatı yakalayacak.
İşletmeler İçin Zorunlu Olacak
Sistem, satış noktaları üzerinden kurulacak iade altyapısıyla çalışacak. İşletmeler ilk olarak DBYS'ye kayıt yaptırarak yetkili operatörlerden birini seçecek. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen yeni sistemde, satış noktalarının büyüklüğüne göre farklı uygulama modelleri benimseniyor. Düzenleme kapsamında, büyük mağazalar ve zincir marketlerde Depozito
İade Makinesi (DİM) kurulumu zorunlu tutulurken, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (bakkal, büfe vb.) sisteme dahil olması için gerekli olan el terminalleri, şeffaf toplama poşetleri ve barkodlu klipsler operatörler tarafından ücretsiz olarak sağlanacak. HOREKA (otel, restoran, kafe) sektörü ise, işletme içinde tüketilen ambalajları yerinde biriktirerek yetkili operatörlere toplu teslimat yöntemiyle sisteme katkı sunacak.
İşletmelerde toplanan ambalajlar operatörler tarafından teslim alınacak, sayma ve doğrulama merkezlerine götürülüp, geri dönüşüm tesislerinde işlenerek yeniden ham maddeye dönüştürülecek.
Ekonomiye 300 Milyar Lira Katkı
Piyasadaki plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının depozito kapsamına alınarak kontrollü ve sürdürülebilir şekilde ekonomiye geri kazandırılmasını hedefleyen sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla ekonomiye yıllık 30 milyar lira doğrudan katkı sağlanması öngörülüyor.
Yeni bir tüketim davranışı şekilleniyor
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin, "at-kurtul" alışkanlığı dışında zaman içinde iade ve geri kazanım odaklı yeni bir tüketim davranışının yerleşmesini desteklediğini belirtti.
Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüm zincirine dahil edilmesiyle, sokaklar, sahiller ve ormanlar gibi geniş alanlarda çevre kirliliğinin azalmasının beklendiğini dile getiren Öztürk, "Depozitosu Olan Ambalajlar ile Türkiye genelinde güçlü bir geri dönüşüm seferberliği başlatıyoruz. Ambalajlı içecek satışı yapan işletmelerimiz, bu sistemin sahadaki en önemli paydaşlarından olacak. Market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafelerimizin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıtlarını tamamlayarak sisteme dahil olmaları, ambalajların doğru şekilde toplanıp geri dönüşüme kazandırılması açısından kritik rol oynuyor. Tüm işletmelerimizi, çevresel hedeflerimize ulaşmamız ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmemiz açısından büyük önem taşıyan bu dönüşümün bir parçası olmaya davet ediyoruz" diye konuştu.
