Arjantin’den 1 Nisan’da hareket eden Hollanda bandıralı MV Hondius isimli yolcu gemisinden acı haber geldi. 26 farklı ülkeden 147 yolcunun bulunduğu gemi Atlas Okyanusu’nda seyir halindeyken, 3 yolcu aniden hayatını kaybetti. Yapılan ilk incelemeler ve tıbbi tetkikler sonucunda, ölümlerin nadir görülen hantavirüs kaynaklı olduğu kesinleşti. Yetkililer, gemideki diğer yolcuların sağlık durumunu yakından takip ederken, uluslararası sağlık protokolleri devreye sokuldu. Bu haberin ardından "Hantavirüsüne" dair detaylı bir araştırma başladı.
HANTAVİRÜS NEDİR?
Hantavirüs, temel olarak fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrar, dışkı veya tükürükleri yoluyla insanlara bulaşan, ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen zoonotik (hayvandan insana geçen) bir virüs ailesidir.
HANTAVİRÜSÜ İNSANDAN İNSANA BULAŞIR MI?
Hantavirüs genellikle insandan insana bulaşmaz. Ancak bu konunun küçük ama önemli bir "istisnası" var. İşte detaylar...Hantavirüs bir zoonotik virüstür; yani hayvanlardan insanlara geçer. Virüsün asıl kaynağı fareler ve sıçanlardır. İnsanlara bulaşması ise şu yollarla gerçekleşir:
- Soluma (En Yaygın): Kemirgenlerin kurumuş idrar, dışkı veya tükürüğüyle kirlenmiş tozların havaya kalkması ve bu tozların solunması.
- Virüslü atıklara dokunup ardından ağza, burnuna veya göze dokunmak.
- Nadir de olsa enfekte bir fare tarafından ısırılmak.
Dünyada bilinen onlarca hantavirüs türü içinde, insandan insana bulaştığı kanıtlanmış tek bir tür vardır o da Andes Virüsüdür. Bu tür genellikle Güney Amerika'da (Arjantin ve Şili) görülür. Bu bölgelerdeki bazı vakalarda, enfekte kişiyle çok yakın temasta bulunan aile bireylerine veya sağlık çalışanlarına virüsün geçtiği gözlemlenmiştir.
HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hantavirüs belirtileri genellikle virüsle temastan 1 ila 8
hafta sonra ortaya çıkmaya başlıyor. Süreç iki ana aşamada gerçekleşiyor. İşte detaylar;
Erken Dönem Belirtileri
Hastalık aniden başlar ve ilk 3-5 gün şu şikayetler görülür;
Aniden yükselen ateş en belirgin özelliktir.
Özellikle kalça, sırt ve omuz gibi büyük kas gruplarında yoğunlaşır.
Kişiyi yataktan kalkamayacak kadar yorgun hissettirebilir.
Karın ağrısı, bulantı, kusma ve bazen ishal görülebiliyor.
Geç Dönem Belirtileri (Organ Tutulumu)
Virüsün türüne göre belirtiler 4. günden sonra ciddi bir hal almaya başlar;
Akciğer Tipi (HPS)
Öksürük başlar ve nefes darlığı hızla artar. Akciğerler sıvı ile dolduğu için hasta nefes almakta büyük güçlük çeker.
Böbrek Tipi (HFRS)
Şiddetli bel ağrısı, düşük tansiyon, gözlerde kızarıklık ve idrar miktarında azalma görülür. Bazı durumlarda ciltte küçük kanamalar oluşabilir.
HANTAVİRÜS KORUNMA YOLLARI
Hantavirüsün spesifik bir aşısı veya ilacı olmadığı için en güçlü silah temastan kaçınmaktır. Özellikle kırsal bölgelerde, depolarda veya bahçe işlerinde şu kurallara uymak önemlidir;Eski bir depoyu, bodrumu veya farelerin olabileceği bir alanı eğer temizleyecekseniz:
Asla kuru süpürge ile süpürmeyin. Elektrikli süpürge veya çalı süpürgesi tozları havaya kaldırır ve virüsün solunmasına neden olur.
Temizleyeceğiniz alanı çamaşır sulu suyla (1 ölçü çamaşır suyu + 9 ölçü su) iyice ıslatın. Tozun kalkmasını bu şekilde engelleyin.
Kapalı bir alana girmeden önce kapı ve pencereleri açarak en az 30-60 dakika havalandırın.
Tozlu ortamlarda mutlaka N95 veya en azından tıbbi maske takın.
Fare atıklarına çıplak elle asla dokunmayın. Temizlik sonrası ellerinizi dirseklere kadar yıkayın.
