Türkiye’de hayvancılık faaliyetleri sonucu ortaya çıkan atıklar, enerji üretimi açısından önemli bir potansiyel taşıyor. Hayvan gübresinden biyogaz elde edilerek elektrik ve ısı üretilebiliyor. Yapılan değerlendirmeye göre bir ineğin bir yılda ürettiği gübreden sağlanabilecek elektrik, bir hanenin yaklaşık 5 aylık ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde.
Hayvansal atıkların oksijensiz ortamda parçalanması sonucu ortaya çıkan biyogaz enerji üretiminde kullanılabiliyor. İşlem sonrasında geriye kalan organik materyal ise yeniden gübre olarak değerlendirilebiliyor.
TÜRKİYE’DE MİLYONLARCA HAYVAN BULUNUYOR
TÜİK’in 2025 yılı hayvansal üretim istatistikleri ile Tarım ve Orman Bakanlığının verilerine göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’de 17 milyon 709 bin büyükbaş hayvan bulunuyor.
Buna 57 milyon 874 bin küçükbaş ve 394 milyon 32 bin kümes hayvanı da eklendiğinde, hayvansal atıkların enerji üretiminde değerlendirilmesi açısından önemli bir kaynak ortaya çıkıyor.
8-10 MİLYAR KİLOVATSAATLİK POTANSİYEL
Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Rıza Öner, Türkiye’deki hayvansal atıklardan yıllık 4-5 milyar metreküp biyometan üretme potansiyeli bulunduğunu belirtti.
Öner’e göre bu atıklardan yaklaşık 8-10 milyar kilovatsaat elektrik üretilebilmesi mümkün.
GÜBREDEKİ METAN ENERJİYE DÖNÜŞÜYOR
Hayvan gübresi oksijensiz ortamlarda depolandığında metan gazı ortaya çıkıyor. Biyogaz tesislerinde ise organik atıklar kapalı reaktörlerde kontrollü şekilde işleniyor.
Bu süreçte elde edilen
gaz elektrik ve ısı üretiminde kullanılabildiği gibi arıtılarak biyometana da dönüştürülebiliyor.
Öner, hayvansal atıkların kontrollü yönetilmesinin yanı sıra bu atıklardan yerli ve yenilenebilir enerji üretilebileceğini belirtti.
EN ÖNEMLİ SORUN MALİYET
Hayvansal atıklardan enerji üretimindeki potansiyele rağmen biyogaz tesislerinin önünde ekonomik sorunlar bulunuyor.
Öner, yüksek yatırım ve işletme giderlerinin yanı sıra atık tedarik maliyetlerinin de tesislerin ekonomik sürdürülebilirliğini zorladığını ifade etti.
Daha önce hayvancılık işletmelerinin bertaraf etmek zorunda oldukları atıkları tesislere bedelsiz verdiğini belirten Öner, sektörün gelişmesiyle birlikte bu atıkların ücret karşılığında satılmaya başlanmasının maliyetleri yükselttiğini söyledi.
YEKDEM SONRASI İÇİN UYARI
Öner, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması kapsamındaki desteklerin sona ermesinin ardından bazı biyogaz tesislerinin serbest piyasa fiyatlarıyla maliyetlerini karşılamakta zorlanabileceğini belirtti.
Sektörün devamlılığı için yeni destek mekanizmalarına ihtiyaç olduğunu ifade eden Öner, biyogazın biyometana dönüştürülerek doğal gaz yerine kullanılabilmesi için mevzuat, altyapı ve destek düzenlemelerinin oluşturulması gerektiğini söyledi.
BİR İNEK 5 AYLIK ELEKTRİĞE KARŞILIK GELEBİLİYOR
Hayvansal atıkların enerji değerini bir örnekle anlatan Öner, bir ineğin bir yılda ürettiği gübreden elde edilebilecek elektriğin, bir hanenin yaklaşık 5 aylık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde olduğunu belirtti.
