İslam inancına ve halk kültürüne göre, mağarada yüzlerce yıl uyuyan Ashâb-ı Kehf'in (Yedi Uyurlar) kapısında bekleyen bu sadık yoldaş, sergilediği eşsiz bağlılık ve koruyuculuk sayesinde cennete kabul edileceğine inanılan az sayıdaki hayvandan biri olarak sembolleşmiştir. Peki "İslam İnancına Göre Cennete Giren Köpeğin İsmi Nedir?" İşte Bilinmeyenleri...
İSLAM İNANCINA GÖRE CENNETE GİREN KÖPEĞİN İSMİ NE?
İslam inancına, kültürüne ve halk edebiyatına göre cennete gireceğine inanılan sadık köpeğin ismi Kıtmîr'dir (Katmir veya Ketmir olarak da bilinir). Kıtmîr, Kur'an-ı Kerim'in Kehf Suresi'nde de bahsi geçen ve zalim bir hükümdardan kaçarak bir mağaraya sığınan Ashâb-ı Kehf'in (Yedi Uyurlar) sadık yoldaşıdır.Kıtmîr ve Ashâb-ı Kehf (Yedi Uyurlar) hikayesi, sadece teolojik bir metin değildir. Aynı zamanda sadakat, inanç ve dostluk üzerine kurulu çok katmanlı tarihi bir anlatısıdır.
Ashâb-ı Kehf Kıssasının Temeli Neye Dayanıyor?
Ashâb-ı Kehf hikayesi, zalim ve putperest Roma İmparatoru Dakyanus (Decius) döneminde geçer. İmparatorun zulmünden ve putlara tapma baskısından kaçan, inançlarına sıkı sıkıya bağlı yedi genç (Yemliha, Mekselina, Mislina, Mernuş, Debernuş, Şazanuş ve Kefeştatayyuş) şehri terk eder. Bu kaçış sırasında çobanlık yapan bir genç ve onun köpeği Kıtmîr de onlara katılır. Grup, izlerini kaybettirmek için bir mağaraya sığınır ve Allah tarafından burada derin bir uykuya daldırılırlar. Bu uykunun Kur'an-ı Kerim'e göre 309 yıl sürdüğü ifade edilir.
Kur'an-ı Kerim'de Kıtmîr'in Tasviri
Kıtmîr sıradan bir hayvan olarak değil, bir koruyucu ve yoldaş olarak tasvir edilir. Kehf Suresi'nin 18. ayetinde Kıtmîr'in duruşu çok estetik ve ürpertici bir dille anlatılır; "Onlar uykuda oldukları halde sen onları uyanık sanırdın... Köpekleri de mağaranın girişinde iki kolunu uzatmış yatıyordu. Onları görseydin arkana bakmadan kaçardın ve için korkuyla dolardı."
Bu tasvir, Kıtmîr'e sadece bir dost değil, aynı zamanda o manevi atmosferi dış tehlikelere karşı koruyan heybetli bir bekçi rolü verir.
İslam Mitolojisinde Kıtmîr!
İslam mitolojisinde ve tasavvuf edebiyatında Kıtmîr, "iyi ve salih
insanlarla beraber olmanın, sadakatin ve dostluğun" sembolüdür. Sırf bu bağlılığı ve sevgisi nedeniyle ödüllendirilerek cennete kabul edilecek az sayıdaki hayvandan biri olduğuna inanılır. Hatta edebiyatımızda Necip Fazıl Kısakürek bu durumu şu dizelerle özetlemiştir:
"Kıtmîr bir köpekti Ashâb-ı Kehf'in köpeği / Ama Cennet'e gitti / Kim olduğun kadar, kimlerle olduğun da önemli!"
Tasavvufi ve Sembolik Anlamı
Tasavvuf edebiyatında Kıtmîr, "salih (iyi) insanlarla beraber olmanın dönüştürücü gücünü" simgeler. Sadece bir köpek olmasına rağmen, kalbi temiz ve inançlı insanları terk etmeyip onlara yoldaşlık ettiği için sıradan bir hayvan statüsünden çıkmış ve ruhani bir makama erişmiştir. "İyilerle beraber olan, onlardan nasibini alır" düşüncesinin en somut edebi sembolüdür.
Kültürel ve tarihi mekanları adımlamak, bu tür efsanelerin ruhunu ve dönemini anlamak için eşsiz bir deneyim sunar. Ashâb-ı Kehf kıssasının yaşandığına inanılan mağaralar, günümüzde önemli kültürel miras ve inanç turizmi merkezleridir. Dünyanın farklı yerlerinde bu mağaraya ait olduğu iddia edilen mekanlar bulunsa da, Anadolu'nun köklü tarihi dokusu içinde özellikle üç yer öne çıkar:
Mersin (Tarsus)
Türkiye'de en çok ziyaret edilen ve efsaneyle en çok özdeşleştirilen mağaradır.
Kahramanmaraş (Afşin)
Külliyesi ve tarihi yapısıyla dönemin atmosferini çok güçlü yansıtır.
İzmir (Efes)
Hristiyan dünyası için de (Yedi Uyuyanlar adıyla) büyük önem taşıyan bir antik alandır.
Cennetle Müjdelendiğine İnanılan Hayvanlar Hangileridir?
İslam folklorunda ve kısas-ı enbiya (peygamberler tarihi) kitaplarında, Kıtmîr gibi sadakati veya bir mucizeye eşlik etmesinden dolayı cennete gireceğine inanılan başka hayvanlar da rivayet edilir. Bunlardan bazıları ise şunlardır;Hz. Salih'in Devesi (Mucizevi şekilde kayadan çıkan deve)
Hz. İsmail'in Koçu (Kurban edilmek üzere gökten indirilen koç)
Hz. Süleyman'ın Karıncası (Ordunun ayakları altında ezilmemek için kolonisine seslenen karınca)
Hz. Uzeyr'in Eşeği (Yeniden diriliş mucizesinin kanıtı olan binek)
