Türkiye’de doğum oranlarının düşmesi ve nüfusun hızla yaşlanması, sosyal güvenlik sistemini daha kırılgan hale getirdi. Uzmanlara göre mevcut yapıda kapsamlı bir reform yapılmazsa ilerleyen yıllarda sistemin finansal dengesi zorlanabilir.
 
Sosyal Güvenlik Kurumu eski Başmüfettişi İsa Karakaş, emeklilik sisteminde köklü değişiklikler gerektiğini vurguladı.
 
“ÇALIŞTIKÇA MAAŞ AZALIYOR” TESPİTİ
 
Karakaş, mevcut sistemde paradoks yaşandığını belirterek, uzun süre prim ödeyen bazı çalışanların emekli maaşlarının artmak yerine düşebildiğine dikkat çekti.
 
Yüksek enflasyon dönemlerinde sistemde kalıp daha fazla prim ödemenin, maaşı yukarı çekmek yerine taban seviyeye yaklaştırabildiğini ifade eden Karakaş, bunun çalışanı sistemden uzaklaştırdığını söyledi.
 
OVP HEDEFLERİ HAYATA GEÇMEDİ
 
Karakaş, 2023’ten bu yana planlanan reformların uygulanmadığını belirterek Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan Orta Vadeli Program (OVP) hedeflerine işaret etti.

/>  
Bu hedefler arasında kayıt dışılıkla mücadele, prim tabanının genişletilmesi, yeni çalışma modellerine uyum ve sağlık harcamalarının kontrol altına alınması yer alıyordu.
 
YENİ MODEL ÖNERİSİ
 
Karakaş’a göre sistem; daha uzun süre çalışmayı teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi esas alan bir yapıya kavuşmalı.
 
Prim tahsilat süreçlerinin güçlendirilmesi, bilişim altyapısının geliştirilmesi ve esnek çalışma biçimlerine uygun düzenlemelerin yapılması gerektiğini belirten Karakaş, “Çok çalışan, çok kazanan daha yüksek maaş almalı” dedi.
 
“KAYBET-KAYBET SENARYOSU”
 
Maaş bağlama oranlarındaki düşüşlerin özellikle 1999 ve 2008 sonrası dönemde çalışanları cezalandırır hale geldiğini ifade eden Karakaş, mevcut yapının hem SGK’yı hem de sigortalıyı zarara uğrattığını savundu.
 
“Çalışmayı Teşvik Edici Ödüllendirici Sistem” hayata geçirilirse hem kurumun prim gelirinin artacağını hem de sigortalıların daha yüksek maaş alabileceğini dile getirdi.