Otomotiv sektöründe yıllardır sürücü deneyiminin sembolü olarak görülen manuel vitesli araçlar hızla tarihe karışıyor. Elektrikli ve hibrit araçların yükselişi, otomatik şanzıman teknolojilerinin yaygınlaşması ve tüketici tercihlerindeki değişim, geleneksel debriyajlı sistemlerin otomobil pazarındaki yerini giderek daraltıyor.
MANUEL VİTES MODELLERİ HIZLA AZALIYOR
CarGurus tarafından yapılan pazar araştırmasına göre otomotiv dünyasında manuel şanzımanlı modellerde ciddi bir gerileme yaşanıyor. Araştırma, en popüler 30 otomobil üreticisinin sunduğu 292 modelin yalnızca 67’sinde manuel vites seçeneğinin kaldığını ortaya koydu. Bu oran toplam pazarın yüzde 23’ünden daha azına denk geliyor.
2016 yılında 197 olan manuel vitesli model sayısının 2026 itibarıyla 67’ye düşmesi, sektördeki dönüşümün ne kadar hızlı ilerlediğini gözler önüne seriyor.
MANUEL VİTESİ TAMAMEN TERK EDEN MARKALAR
Sektördeki bu değişimle birlikte bazı üreticiler manuel şanzımanlı araç üretimini tamamen sonlandırma kararı aldı. Son açıklamalara göre 2026 yılı itibarıyla portföyünde manuel vitesli model bulunmayan markalar şöyle sıralanıyor:
Fiat
Honda
Land Rover
Lexus
Mercedes-Benz
MINI
Tesla
Volvo
Bu markalar, yeni modellerinde yalnızca otomatik ya da
elektrikli güç aktarım sistemlerine odaklanmayı tercih ediyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR DÖNÜŞÜMÜ HIZLANDIRIYOR
Uzmanlara göre manuel vitesli araçların hızla azalmasının arkasında üç temel neden bulunuyor. Elektrikli araçların teknik yapısı gereği geleneksel vites kutusuna ihtiyaç duymaması, hibrit sistemlerin otomatik şanzımanla uyumlu çalışması ve tüketicilerin SUV segmentine yönelmesi bu değişimi hızlandırıyor.
Bugün dünya genelinde sadece otomatik vitesle satışa sunulan model sayısının 225’e ulaşmış olması da dönüşümün boyutunu ortaya koyuyor.
TÜRKİYE’DE MANUEL VİTESİN PAYI HIZLA GERİLİYOR
Küresel eğilim Türkiye otomobil pazarında da kendini gösteriyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre 2025 yılında Türkiye’de satılan otomobillerin büyük çoğunluğu otomatik vitesli araçlardan oluştu. Manuel vitesli araçların pazar payı ise yüzde 5,4 seviyesine kadar düştü.
BMW, Ford, Toyota ve Volkswagen gibi bazı üreticiler belirli performans veya giriş seviyesi modellerinde manuel seçeneğini sürdürse de sektör projeksiyonları bu sistemlerin geleceğinin oldukça sınırlı olduğunu gösteriyor. Uzmanlara göre içten yanmalı motorlara yönelik kısıtlamalar da göz önüne alındığında, manuel vitesli araçların 2030 yılına kadar yeni otomobil pazarından büyük ölçüde silinmesi bekleniyor.
