Eylül ayının bitmesine az bir zaman kala gündüz sıcaklıkları düşmeye, geceler ise belirgin biçimde serinlemeye başladı. Ancak sonbaharın ilerleyen haftalarında hava her zaman aynı çizgide devam etmiyor. Bazı yıllarda soğukların ardından birkaç gün boyunca sıcaklıklar yeniden yükseliyor, yağış azalıyor ve güneşli hava geri dönüyor. İşte halk arasında “pastırma yazı” denilen bu dönem için o tarihler...
PASTIRMA SICAKLARI NE ZAMAN?
Pastırma yazı, takvimde başlangıç ve bitiş günü belirlenmiş bir mevsim dönemi değil. Bu nedenle her yıl aynı tarihte başlaması beklenmiyor. Atmosferdeki basınç sistemleri, rüzgarlar ve bölgesel sıcaklık değişimleri uygun koşulları oluşturduğunda sonbaharın ilerleyen dönemlerinde birkaç günlük ılık ve sakin hava ortaya çıkabiliyor. Türkiye’de bu durumun en sık görüldüğü dönem ise genel olarak ekim ayının son haftası ile kasım ayının ilk yarısı olarak biliniyor.
2026’DA NE ZAMAN GÖRÜLEBİLİR?
Mevcut uzun vadeli sıcaklık beklentileri dikkate alındığında, 2026’da da ekim sonundan kasım ortasına uzanan dönem yakından takip edilecek.Ancak bu zaman aralığı, “pastırma yazı kesin olarak şu gün başlayacak” anlamına gelmiyor. Böyle kısa süreli hava olaylarının net başlangıç tarihinin belirlenebilmesi için birkaç günlük ve haftalık meteorolojik tahminlerin beklenmesi gerekiyor. Bu nedenle 25 Ekim-15 Kasım aralığı, pastırma sıcaklarının görülme ihtimali açısından öne çıkan geniş bir dönem olarak değerlendirilebilir.
SONBAHAR MEVSİM NORMALLERİNDEN DAHA ILIK GEÇEBİLİR
Uzun vadeli tahminler, ekim ve kasım aylarında Türkiye’nin önemli bölümünde sıcaklıkların mevsim ortalamalarının üzerine çıkabileceğine işaret ediyor.
Özellikle Marmara, Karadeniz, İç Anadolu’nun bazı
kesimleri ve kuzey bölgelerde sıcaklıkların normal değerlerin üzerinde seyretme ihtimali bulunuyor.
Bu durum tek başına pastırma yazının yaşanacağını göstermese de sonbaharın ilerleyen günlerinde kısa süreli sıcak hava ataklarının oluşabilmesi açısından dikkat çekiyor.
PASTIRMA YAZI NASIL ANLAŞILIR?
Pastırma sıcaklarının en belirgin özelliği, birkaç gündür etkili olan serin sonbahar havasının ardından sıcaklıkların yeniden yükselmesi.
Bu dönemde genellikle gündüzleri güneşli ve ılık hava hakim olurken yağış ihtimali azalıyor. Rüzgarın da zayıflamasıyla birlikte özellikle öğle saatlerinde yazdan kalma bir hava hissedilebiliyor. Geceleri ise sonbaharın etkisi tamamen ortadan kalkmıyor. Bu nedenle gündüz ve gece sıcaklıkları arasında belirgin farklar görülebiliyor.
YAZ GERİ DÖNMÜYOR, SICAKLIK GEÇİCİ OLARAK YÜKSELİYOR
Pastırma yazı ifadesi zaman zaman “yaz yeniden geliyor” şeklinde yorumlansa da meteorolojik olarak durum farklı. Söz konusu hava olayı, kış öncesinde oluşan geçici bir sıcaklık yükselişi anlamına geliyor. Birkaç günlük ılık havanın ardından sonbahar koşulları yeniden etkisini gösterebiliyor. Bu nedenle pastırma sıcaklarının ardından sıcaklıkların yeniden düşmesi ve yağışlı sistemlerin bölgeye ulaşması olağan kabul ediliyor.
PASTIRMA YAZI KAÇ GÜN DEVAM EDER?
Sıcak dönemin ne kadar süreceği de yıldan yıla değişiyor. Bazı yıllarda yalnızca iki veya üç günlük bir ısınma yaşanırken, uygun atmosfer koşullarında ılık hava yaklaşık bir hafta boyunca devam edebiliyor. Türkiye’nin coğrafi yapısı nedeniyle aynı sıcak hava dalgası bütün şehirlerde aynı şekilde hissedilmeyebiliyor. Kıyı bölgeleriyle iç kesimler arasında hem sıcaklık hem de gece-gündüz farkı değişebiliyor.
