Sağlık Bakanlığı, koruyucu sağlık hizmetlerine kalıcı kaynak oluşturmak amacıyla yeni bir fon modeli üzerinde çalışıyor. Hazırlanan kanun teklifi taslağına göre “Sağlıklı Hayata Katkı Fonu” adıyla kurulması planlanan yapıya, bazı ürünlerden alınacak katkı payları aktarılacak. Taslakta sigara paketlerinden 20 TL, belirli atıştırmalık ürünlerden ise satış bedelinin yüzde 20’si oranında kesinti yapılması öngörülüyor.
Bakanlığın hazırladığı 25 maddelik düzenlemenin ekim veya kasım ayında TBMM Başkanlığına sunulması planlanıyor. Teklifin yasalaşması halinde oluşturulacak fondan, önleyici sağlık politikaları ve sağlıklı yaşam uygulamalarının finansmanında yararlanılması hedefleniyor. Düzenleme kapsamında yalnızca tütün ürünleri değil, şekerli içecekler ile aşırı tüketimi önerilmeyen bazı atıştırmalıkların da katkı payına tabi tutulması planlanıyor.
SİGARA PAKETİNDEN 20 TL FONA AKTARILMASI PLANLANIYOR
Hazırlanan düzenleme taslağında tütün ürünleri için ayrı bir katkı payı modeli öngörülüyor. Buna göre paketli sigaralardan paket başına 20 TL, açık veya paketsiz tütünden ise kilogram başına 100 TL kesinti yapılması planlanıyor. Türkiye’de yıllık sigara tüketiminin yaklaşık 5,5 milyar paket seviyesinde olduğu hesabından hareketle, yalnızca paketli tütün ürünlerinden fona yılda yaklaşık 110 milyar TL kaynak sağlanabileceği değerlendiriliyor.
/>
ŞEKERLİ İÇECEK VE ATIŞTIRMALIKLAR DA FON KAPSAMINDA
Fonun gelir kalemleri yalnızca tütün ürünleriyle sınırlı tutulmayacak. Taslakta, aşırı tüketimi halk sağlığı açısından riskli kabul edilen bazı gıda ve içecek gruplarından da katkı payı alınması yer alıyor. Planlanan modele göre şekerli içeceklerden, içerdikleri şeker miktarına bağlı olarak 100 mililitre başına 5 TL’ye kadar katkı payı kesilebilecek. Aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen atıştırmalık ürünlerde ise katkı payının ürünün satış fiyatının yüzde 20’si oranında uygulanması amaçlanıyor.
TOPLANAN KAYNAK KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİNE YÖNLENDİRİLECEK
Fon aracılığıyla elde edilecek gelirin, doğrudan koruyucu ve geliştirici sağlık politikalarında kullanılması planlanıyor. Taslakta öne çıkan harcama alanları arasında okul çağındaki çocuklara yönelik beslenme programları, çocukluk obezitesiyle mücadele, diş sağlığı taramaları, spor altyapısının geliştirilmesi ve sağlıklı yaşam projeleri bulunuyor. Bunun yanı sıra sigara bırakma polikliniklerinin teknik imkanlarının artırılması, nikotin bağımlılığına yönelik tedavilerin desteklenmesi ve tütün kullanımına bağlı hastalıklarla mücadele de fonun öncelikli kullanım alanları arasında gösteriliyor. Özellikle akciğer kanseri ve KOAH gibi hastalıklarda erken teşhis, tarama ve tedavi kapasitesinin güçlendirilmesi için de bu kaynaktan yararlanılması hedefleniyor.
