ABD’nin en önemli tarım bölgelerinden Great Plains’te üretimin büyük bölümü Ogallala Akiferi’nden çekilen yeraltı suyuna bağlı. Mısır, buğday ve pamuk üretiminin yanı sıra hayvancılığın da yoğun olduğu bölgede su seviyesindeki düşüş, tarımsal üretim açısından giderek daha büyük bir sorun haline geliyor.
Yeraltındaki su azaldıkça çiftçilerin sulayabildiği alanların küçülmesi, üretimin düşmesi ve özellikle kurak yıllarda gıda fiyatlarının daha sert yükselmesi bekleniyor.
8 EYALETİN ALTINDA UZANIYOR
Ogallala Akiferi, Güney Dakota’dan Teksas’a kadar yaklaşık 45 milyon hektarlık alanın altında uzanıyor.
Dev yeraltı su kaynağı, ABD’de tarımsal sulamada kullanılan yeraltı suyunun yaklaşık yüzde 30’unu sağlıyor. Aynı zamanda yaklaşık 1,9 milyon kişinin içme suyu ihtiyacına da katkıda bulunuyor.
YENİLENME HIZI ÇOK DÜŞÜK
Sorunun temelinde, akiferin doğal yollarla kendini yenileme hızının düşük olması bulunuyor.
Ogallala’nın büyük bölümünde yağmur ve kar yoluyla yeraltına ulaşan su miktarı sınırlı kalırken, tarım amacıyla kuyulardan çok daha yüksek miktarda su çekiliyor.
Özellikle Teksas ve New Mexico’nun bazı bölgelerinde doğal yenilenme oranı yılda yalnızca 0,61 milimetreye kadar düşebiliyor.
SU SEVİYESİ 60 METREDEN FAZLA GERİLEDİ
Yoğun sulamanın başladığı 20. yüzyılın ortalarından bu yana bazı bölgelerde yeraltı su seviyesi 60 metreden fazla geriledi.
Ancak düşüş her yerde aynı ölçüde yaşanmıyor. Bazı alanlarda su seviyesi nispeten korunurken, yoğun tarım yapılan bölgelerde kaybın çok daha yüksek olduğu belirtiliyor.
SULANAN TARIM ALANLARI DARALABİLİR
Yeraltı suyundaki azalma, Ogallala Akiferi’nin bir anda tamamen kuruyacağı anlamına gelmiyor.
Ancak su seviyesi düştükçe kuyulardan
çekilebilen su miktarı azalıyor. Bu da çiftçilerin eskisi kadar geniş alanları sulayamamasına ve zaman içerisinde sulanan tarım arazilerinin küçülmesine yol açıyor.
KURAK YILLARDA RİSK ARTIYOR
En büyük risklerden biri kurak dönemlerde ortaya çıkıyor. Sulama, yağışların yetersiz kaldığı yıllarda ürünlerin ciddi zarar görmesini engelliyor.
Ogallala’dan sağlanan su miktarının azalması halinde özellikle mısır ve diğer tarım ürünlerinde kayıpların büyüyebileceği belirtiliyor.
ET VE SÜT FİYATLARINA DA YANSIYABİLİR
Mısır üretiminin önemli bir bölümü hayvancılık sektöründe yem olarak kullanılıyor.
Bu nedenle mısır üretiminde yaşanabilecek düşüşün zaman içerisinde et ve süt ürünlerinin fiyatlarını da etkileyebileceği değerlendiriliyor.
KANSAS’TA SU TÜKETİMİ YÜZDE 32 AZALTILDI
Kansas’taki Sheridan bölgesinde uygulanan bir yöntem, su kaybının yavaşlatılabileceğini gösterdi.
Bölgedeki çiftçiler 2013 yılından itibaren yeraltından çektikleri su miktarını azaltmaya başladı. Zaman içerisinde tüketim yaklaşık yüzde 32 oranında düşürüldü.
SU SEVİYESİNDEKİ DÜŞÜŞ YÜZDE 65 YAVAŞLADI
Su tüketiminin azaltılmasıyla birlikte bölgedeki yeraltı su seviyesinin yıllık gerilemesi yaklaşık yüzde 65 yavaşladı.
Buna rağmen çiftçilerin net gelirlerinde belirgin bir kayıp görülmedi.
DAHA AZ SU İSTEYEN ÜRÜNLER ÖNE ÇIKIYOR
Uzmanlara göre Sheridan’da uygulanan yöntemin Ogallala’nın tamamında aynı şekilde hayata geçirilmesi kolay değil.
Ancak tarımda kullanılan su miktarının azaltılması ve daha az su isteyen ürünlere geçilmesi, milyonlarca insanın ve ABD’nin önemli tarım bölgelerinin bağlı olduğu bu yeraltı su kaynağının ömrünü uzatabilecek başlıca yöntemler arasında gösteriliyor.
