Günlük hayatta binlerce kez karşımıza çıkan o üç renkli fenerin neden kare veya üçgen değil de hep yuvarlak olduğunu hiç düşündünüz mü? 1868 yılında Londra'da havagazıyla çalışan ilk modelinin infilak etmesinden, demiryollarındaki kanlı kazalar sonucu değişen renk standartlarına kadar; trafik ışıklarının o tanıdık dairesel formunun ardında aslında saniyelerin hayat kurtardığı devasa bir mühendislik ve optik bilimi yatıyor.
TRAFİK IŞIKLARI NEDEN HEP YUVARLAK ŞEKİLDEDİR?
Trafik ışıklarının o tanıdık yuvarlak formu aslında bir "tasarım hatası" değil, tamamen optik bilimi ve insan psikolojisiyle ilgili bir mühendislik bir buluştur. Peki trafik ışıkları neden hep kırmızı? İşte o kırmızı, sarı ve yeşil dairelerin arkasındaki 3 temel sebep;Her Açıdan Eşit Görünürlük
Daire, merkezinden kenarlarına her yöne eşit mesafededir. Bu da ışığın mercekten çıkarken her yöne homojen (eşit) dağılmasını sağlar.
Eğer trafik ışıkları kare veya üçgen olsaydı, köşelerde ışık kırılmaları yaşanır ve sürücü ışığa tam karşıdan bakmadığında şekil bozuk görünürdü. Yuvarlak form, sürücü hangi açıda olursa olsun ışığın net ve parlak algılanmasını sağlar.
İnsan Gözünün Odaklanma Hızı
İnsan gözü ve beyni, yuvarlak şekilleri diğer geometrik formlara göre çok daha hızlı algılar ve odaklanır.
Trafikte saniyelerin önemi büyüktür. Yuvarlak bir ışık kaynağı, karmaşık bir şehir manzarasında (tabelalar, binalar, kare camlar arasında) beynin "burada bir uyarı var" sinyalini en hızlı yakaladığı formdur.
/>
Fresnel Mercek Teknolojisi
Trafik ışıklarının içinde ışığı uzağa yansıtmak için Fresnel mercekleri kullanılır. Bu mercekler dairesel halkalar şeklinde üretilir. Işığın verimli bir şekilde yansıtılması ve "halojen" etkisinin (ışık patlamasının) önüne geçilmesi için en ideal muhafaza şekli dairesel olanıdır.
İLK TRAFİK IŞIĞI PATLADI!
Dünyanın ilk trafik ışığı, otomobillerden bile önce (1868'de) Londra'da, Parlamento Binası'nın önüne dikildi. Ancak bugünküler gibi elektrikli değil, havagazı ile çalışıyordu. Henüz birinci ayını doldurmadan, yeraltı borularındaki bir sızıntıdan dolayı bu devasa fener büyük bir gürültüyle patladı. Işığı kumanda eden polis memuru ağır yaralandı. Bu facia o kadar korkuttu ki, İngilizler tam 60 yıl boyunca sokaklara bir daha trafik ışığı dikmeye cesaret edemedi.
TRAFİK IŞIKLARI NEDEN KIRMIZI, YEŞİL, SARIDIR?
Renklerin seçimi tesadüf değil, tamamen demiryollarından gelen bir güvenlik standardıdır.Kırmızı, kanın rengi olması nedeniyle yüzyıllardır "tehlike"yi temsil eder. Bilimsel olarak da en uzun dalga boyuna sahip renktir; yani sisli ve yağmurlu havalarda en uzak mesafeden görülebilen renk kırmızıdır.
Yeşil, ilk başta demiryollarında "dikkat" demekti, "geç" ışığı ise beyazdı. Ancak bir gün kırmızı mercek düşüp ışık beyaz görününce trenler çarpıştı. Bu hatadan sonra beyaz iptal edildi ve yeşil "geç" rengi oldu. Sarı ise, spektrumda kırmızıya en yakın, en göz alıcı renktir. Sürücüye "durmaya hazırlan" mesajını en hızlı ileten renk olduğu için sonradan "ikaz" olarak eklendi.
