Orta Doğu’daki (İsrail-Filistin, İran-İsrail) ve komşu coğrafyalardaki (Pakistan-Afganistan-İran üçgeni) çatışmalar, ister istemez Türkiye'nin bu olaylardaki rolünü gündeme getiriyor. İnsanlar, "Bir savaş çıkarsa Türkiye'deki yabancı askeri varlıklar bizi nasıl etkiler?" sorusuna yanıt arıyor. İşte merak edilenler...
TÜRKİYE’DE ABD ÜSSÜ VAR MI, YOK MU?
Türkiye'de direkt ABD'ye ait olan ve sadece onların kontrolünde bulunan bir "Amerikan askeri üssü" bulunmuyor. Ama, Türkiye'nin egemenliğinde olan ve Türk Silahlı Kuvvetleri'ne (TSK) ait olan, ancak ikili anlaşmalar ve NATO üyeliğinden kaynaklanan ABD/NATO kullanımına açılmış olan askeri tesisler var. Bu tesisler arasında en bilinenleri ise şunlardır:
-
İncirlik Hava Üssü (Adana)
Bu üs en çok bilinen ve tartışılan üstür. ABD ile 1954 yılında imzalanan "Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması" (SEİA) çerçevesinde Amerikan Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır. Bölgedeki operasyonel lojistik ve hava harekatları için stratejik öneme sahiptir.
-
Kürecik Radar İstasyonu (Malatya)
Statüsü ise, NATO kapsamında kurulmuş bir tesisidir. Kullanımı ise, ABD tarafından kurulan AN/TPY-2 radar sistemi bulunmaktadır. Bu radar, NATO’nun füze savunma sisteminin bir parçasıdır ve balistik füze tehditlerini tespit etmek amacıyla kullanılır.
Diğer Tesisler ve Destek Birimleri
-
data-font="Aptos" data-leveltext="-" data-list-defn-props="{"335552541":1,"335559683":0,"335559684":-2,"335559685":720,"335559991":360,"469769226":"Aptos","469769242":[8226],"469777803":"left","469777804":"-","469777815":"hybridMultilevel"}" data-listid="346" role="listitem">
İzmir Hava Üssü (Çiğli)
Genellikle NATO'nun hava komuta merkezlerine destek veren bir birimdir.
Ankara: Lojistik destek ve koordinasyon birimleri bulunmaktadır.
İNCİRLİK NATO ÜSSÜ MÜ?
İncirlik Hava Üssüne dair yaygın bir kafa karışıklığı var. İncirli, teknik ve hukuki olarak bir NATO üssü değildir.
İNCİRLİK HAVA ÜSSÜ KİMİN MÜLKİYETİNDE KOMUTA KİMDE?
İncirlik Hava Üssü, Türk üssüdür: İncirlik, mülkiyeti Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne ait olan bir Türk Hava Kuvvetleri üssüdür. Komuta TSK'dadır: Üssün komutanı her zaman Türk bir tuğgeneraldir. Üstte Türk bayrağı dalgalanır ve tüm giriş-çıkışlar Türk makamlarının denetimindedir.
İNCİRLİK HAVA ÜSSÜNDE ABD VE NATO NE YAPIYOR?
İncirlik, iki farklı hukuki zemin üzerinden yabancı güçlere açıktır. Türkiye ile ABD arasında 1980 yılında imzalanan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması (SEİA) çerçevesinde, ABD Hava Kuvvetleri bu üssü kullanma hakkına sahiptir.
NATO’nun bir parçası olarak Türkiye, müttefiklerine (örneğin bazen Alman, İngiliz veya Fransız kuvvetlerine) operasyonel ihtiyaçlar doğrultusunda bu üssü kullandırabilir.
İNCİRLİK HAVA ÜSSÜNE NEDEN NATO ÜSSÜ DENİYOR?
İncirlik’te NATO’nun nükleer caydırıcılık stratejisinin bir parçası olarak paylaşımlı nükleer silahların bulunduğuna dair yaygın bir kanı vardır. Bu durum ve üssün NATO operasyonlarındaki kilit rolü, halk arasında "NATO üssü" olarak anılmasına neden oluyor. İncirlik bir Türk üssüdür. ABD burayı Türkiye ile yaptığı özel bir anlaşmada kullanıyor. NATO ise Türkiye izin verdiği sürece burayı lojistik ve operasyonel bir merkez olarak değerlendiriyor.
