Yeni Zelanda’da 7 Kasım seçimleri öncesinde market sektörünü doğrudan ilgilendiren dikkat çekici bir öneri gündeme geldi. Yeşiller Partisi, ülkedeki gıda fiyatlarını düşürmek ve süpermarket sektöründe rekabeti artırmak amacıyla devlete ait yeni bir market zinciri kurulmasını önerdi. “KiwiMart” adı verilmesi planlanan zincirin, mevcut iki büyük süpermarket grubuna karşı üçüncü büyük oyuncu olarak faaliyet göstermesi hedefleniyor.
120 MARKET İÇİN KAMUYA SATIŞ ÖNERİSİ
Planın en dikkat çekici bölümünü mevcut marketlerin devlete devri oluşturuyor. Foodstuffs ve Woolworths’a ait toplam 120 mağaza ile iki dağıtım merkezinin kamuya satılmasının zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Bu adımın hayata geçirilebilmesi için yeni bir yasal düzenleme yapılması gerekecek.
İKİ BÜYÜK ZİNCİRE KARŞI YENİ OYUNCU
Yeşiller Partisi, Yeni Zelanda’daki temel sorunun market sayısından çok sektördeki rekabet eksikliği olduğunu savunuyor.
KiwiMart ile Foodstuffs ve Woolworths’un güçlü pazar konumunun azaltılması ve tüketicilerin daha uygun fiyatlı gıdaya ulaşmasının sağlanması amaçlanıyor.
MALİYETİ 2,8 MİLYAR DOLAR
KiwiMart projesinin yaklaşık 2,8 milyar Yeni Zelanda
dolarına mal olacağı hesaplanıyor. Bu tutarın 1,3 milyar dolarının mağazalar ile iki dağıtım merkezinin satın alınması, 1,5 milyar dolarının ise yeni zincirin kurulması için kullanılması planlanıyor.
PAZAR PAYI YÜZDE 15 OLACAK
Yeşiller Partisi Eş Başkanı Chlöe Swarbrick’e göre KiwiMart faaliyete geçtiği anda yaklaşık yüzde 15 pazar payına sahip olacak.
Yeni zincirin temel hedefinin uygun fiyatlı gıdaya erişimi artırmak olduğu belirtiliyor.
FAHİŞ FİYATLARA YASAK DA PAKETTE
Öneri yalnızca devlet marketi kurulmasını kapsamıyor. Süpermarketlerde fahiş fiyatlandırmanın yasaklanması da planın parçaları arasında yer alıyor. Kasada tüketiciden fazla ücret alınması halinde otomatik tazminat uygulanması da öneriliyor.
Benzer düzenlemelerin ilerleyen dönemde enerji ve akaryakıt gibi sektörlere de genişletilmesi planlanıyor.
TOPLAM MALİYET 6 MİLYAR DOLARI AŞACAK
KiwiMart, “Affordable Kai” adı verilen daha geniş kapsamlı gıda paketinin bir parçası olarak sunuldu. Dört yıllık maliyetinin 6 milyar Yeni Zelanda dolarını aşması beklenen programda okul yemeklerinin genişletilmesi, gıda yardımlarının artırılması ve yeni bir gıda fonu kurulması da bulunuyor.
