Son kullanma tarihi geçmiş gıda satışı Türkiye’de çoğu zaman düşük idari para cezalarıyla geçiştirilirken, İngiltere’de uygulanan yaptırımlar gıda güvenliğinde caydırıcılığın boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. İngiltere’nin en büyük perakende zincirlerinden biri olan Asda, tarihi geçmiş ürün sattığı gerekçesiyle yarım milyon sterlini aşan para cezasına çarptırıldı.
SON KULLANMA TARİHİ GEÇMİŞ ÜRÜN SATAN MARKETE AĞIR CEZA
İngiltere’nin Barnsley kentindeki Old Mill Lane Asda mağazasında yapılan denetimlerde, son kullanma tarihi iki haftadan fazla geçmiş gıdaların raflarda satışta olduğu tespit edildi. Denetimler sonrası açılan davada Asda, Gıda Güvenliği Yasası kapsamında beş ayrı suçtan suçunu kabul etti.
Barnsley Magistrates’ Court, 29 Ocak’ta verdiği kararla şirkete 507 bin 767 sterlin (yaklaşık 20 milyon TL) para cezası ve yargılama masrafı ödemesine hükmetti.
RAF LARDA PİZZA, HUMUS VE HAZIR YEMEKLER
2024 yılında yerel yönetim ekipleri tarafından yürütülen kontrollerde; pizza çeşitleri, hazır köri yemekleri ve humus ürünlerinin son kullanma tarihinin geçtiği belirlendi. Barnsley Council Trading Standards, söz konusu ürünlerin “halk sağlığını riske atabilecek nitelikte” olduğu uyarısında bulundu.
UYARILARA RAĞMEN SATIŞ DEVAM ETTİ
Dava dosyasına göre Asda mağazası, daha önce yapılan çok sayıda uyarıya rağmen tarihi geçmiş ürünleri raflardan kaldırmadı. Denetimlerin her birinde benzer ihlallerin tekrarlandığı tespit edildi. Yetkililer, tüm ürünlere el koyarken takip denetimlerinin süreceğini bildirdi.
Barnsley Ticaret Standartları Sözcüsü, “Her bir ihlal
için uygulanan yaklaşık 100 bin sterlinlik ceza, mevzuata uymamanın asla kazandırmadığını açıkça gösteriyor” ifadelerini kullandı.
“ÖNCE HALK SAĞLIĞI” MESAJI
Barnsley Belediyesi Halk Sağlığı Sözcüsü Wendy Cain, kararın önemine dikkat çekerek, “Toplumun güvenliğini sağlamak bizim için son derece ciddi bir sorumluluk. Bu karar, halk sağlığını her zaman önceliklendireceğimizin net göstergesidir” dedi.
ASDA’DAN KABUL GELDİ
Asda tarafından yapılan açıklamada, yaşanan ihlaller kabul edilerek, “Barnsley mağazamızda yaşananlar, müşterilerimizin bizden beklediği standartların altındadır” denildi. Şirket, tüm mağazalarda yeni tarih kontrol sistemleri, personel eğitimleri ve sıklaştırılmış denetimlerin devreye alındığını duyurdu.
TÜRKİYE’DE CEZALAR NEDEN TARTIŞILIYOR?
İngiltere’de yarım milyon sterlinlik cezalar uygulanırken, Türkiye’de son kullanma tarihi geçmiş gıda satan işletmelere kesilen cezalar belediyeden belediyeye değişiklik gösteriyor.
2025 Mart ayında Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Encümeni, marketlere 2 bin 953 TL ceza kesti.
Şubat 2026’da Gelendost’ta bir işletmeye 26 bin 360 TL ceza uygulandı.
Aynı ay Çekmeköy’de biri zincir market olmak üzere işletmelere 3 bin 705 TL ceza kesildi.
Bazı belediyeler ise geçici kapatma cezası uygulamakla yetiniyor.
HAPİS CEZASI VAR AMA…
Son kullanma tarihi geçmiş ürün satışı, Türk Ceza Kanunu’nun 186. maddesi kapsamında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için satıcının ürünü bilerek ve isteyerek sattığının ispatlanması gerekiyor.
