Bireysel Emeklilik Sistemi'nden (BES) ayrılmayı düşünenleri ilgilendiren kesinti ve devlet katkısı şartları yeniden gündeme geldi. Sistemde geçirilen süreye bağlı olarak giriş aidatı, yönetim gideri ve stopaj kesintileri değişirken, erken ayrılanlardan 14 bin TL'yi aşan tutarlarda kesinti yapılabiliyor. Öte yandan, bazı yatırım fonlarının tasfiye edilmesinin ardından gönüllü BES katılımcı sayısında düşüş yerine artış yaşandı.
BES'TE BEKLENENİN AKSİNE ARTIŞ YAŞANDI
Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu'nda (TEFAS) işlem gören bazı yatırım fonlarının tasfiye edildiği 18 Eylül haftasının ardından gözler BES'e çevrildi. Sistemde çıkışların artabileceği beklentisine karşın Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verileri katılımcı sayısının yükseldiğini gösterdi. BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş'ın EGM verilerine dayanarak paylaştığı analize göre, 18 Eylül haftasında 10 milyon 362 bin 432 olan gönüllü BES katılımcı sayısı, 2 Ekim haftasında 10 milyon 378 bin 210'a ulaştı.
Böylece iki haftalık dönemde sisteme net 15 bin 778 yeni katılımcı eklendi.
İLK 3 YILDA ÇIKANLAR BU KESİNTİYE DİKKAT
BES'ten ayrılmayı planlayanların karşılaşabileceği maliyetleri açıklayan Aktaş, özellikle ilk üç yılın önemine dikkat çekti.
Sistemde üç yılını tamamlamadan ayrılanlardan giriş aidatı ve yönetim giderleri kapsamında 14 bin TL'yi aşabilen kesintiler yapılabiliyor.
Bu süre dolmadan sistemden çıkanlar devlet katkısından yararlanamıyor. Ayrıca elde ettikleri getiriler üzerinden yüzde 15 stopaj kesintisi uygulanıyor.
/>
Üç yılı tamamlayan katılımcılar ise devlet katkısının yüzde 15'ini almaya hak kazanıyor. Bu grupta getirilerden alınan stopaj oranı yine yüzde 15 olarak uygulanıyor.
5 VE 6 YILINI DOLDURANLAR İÇİN ŞARTLAR FARKLI
BES'te beş yılı geride bırakan katılımcılardan giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi alınmıyor. Daha önce yapılan kesintiler için ise iade süreci işletilebiliyor. Sistemde altı yılını tamamlayanların devlet katkısından yararlanma oranı da yükseliyor.
Bu aşamaya ulaşan katılımcılar, devlet tarafından sağlanan katkının yüzde 35'ini almaya hak kazanıyor.
10 YIL VE 56 YAŞ ŞARTINA DİKKAT
BES'te geçirilen süre 10 yıla ulaştığında devlet katkısı ve stopaj oranlarında yeni bir kademe devreye giriyor.
Sistemde 10 yılını tamamlayan ancak 56 yaşını doldurmayan katılımcılar, devlet katkısının yüzde 60'ına hak kazanıyor. Bu kişilerin getirilerine uygulanan stopaj oranı ise yüzde 10'a düşüyor.
Hem 10 yıllık süreyi tamamlayan hem de 56 yaş şartını sağlayan katılımcılar ise devlet katkısının tamamını, yani yüzde 100'ünü alabiliyor. Bu şartları karşılayanların getirilerinden yapılan stopaj kesintisi de yüzde 5'e geriliyor.
2026 VE 2027 YILLARI İÇİN DİKKAT ÇEKEN AYRINTI
Uzmanlar, BES katılımcılarının 2026 ve 2027 yıllarında azami katkı payı imkanından yararlanmasının önemine de dikkat çekiyor.
Yapılan değerlendirmelerde, söz konusu yıllarda azami katkı payından yararlanmanın sistemdeki kesintilerin etkisini en aza indirmeye yardımcı olacağı belirtiliyor.
