Sessizce ilerleyen ve çoğu zaman fark edilmeden ağır sonuçlara yol açan kardiyovasküler-böbrek-metabolik sendromu (CKM), uzmanları alarma geçirdi. Kalp, böbrek ve metabolik sistemi aynı anda etkileyen bu tablo, erken tanı olmazsa hayati risk oluşturuyor.
ABD’de yayımlanan son veriler, CKM’nin milyonlarca kişiyi etkilediğini ortaya koyarken, benzer risklerin Türkiye için de geçerli olduğu vurgulanıyor. Üstelik hastalık artık yalnızca ileri yaşların değil, gençlerin de sorunu haline geliyor.
CKM ALARMI: RAKAMLAR ENDİŞE VERİYOR
American Heart Association tarafından yayımlanan 2026 Kalp Hastalığı ve İnme İstatistikleri Güncellemesi, ABD’de yetişkinlerin yaklaşık yüzde 90’ında CKM sendromunun en az bir bileşeninin bulunduğunu ortaya koydu. Bu tablo, kalp krizi ve inme oranlarındaki düşüşe rağmen yeni bir sessiz tehdidin yükseldiğini gösteriyor.
“GELECEĞİN SAĞLIK TABLOSU” UYARISI
Northwestern University Feinberg School of Medicine’nden kardiyolog ve raporun başyazarı Sadiya S. Khan, verilerin özellikle gençler açısından güçlü bir uyarı olduğunu belirterek, “Bu tablo, önümüzdeki yıllarda nasıl bir sağlık yüküyle karşılaşacağımızın net bir göstergesi” değerlendirmesinde bulundu.
TÜRKİYE’DE RİSK GÖZ ARDI EDİLMEMELİ
Türkiye’deki duruma dikkat çeken Prof. Dr. Ziya Mocan, hipertansiyon, obezite, insülin direnci ve erken böbrek bozukluklarının yaygınlığına işaret ederek, CKM’nin ülkemiz için de ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurguladı. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hasan Hacıosman da mevcut verilerin benzer bir risk tablosuna
işaret ettiğini belirtti.
GENÇ YAŞLARDA NEDEN ARTIYOR?
Uzmanlara göre hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, aşırı işlenmiş gıdalar, uzun ekran süreleri ve kronik stres CKM’nin genç yaşlara inmesinin temel nedenleri arasında yer alıyor. Eskiden 50’li yaşlarda görülen risklerin artık 20’li ve 30’lu yaşlarda ortaya çıktığı ifade ediliyor.
ZİNCİRLEME TEHLİKE
Uzmanlar CKM’yi “kısır döngü” olarak tanımlıyor. Obezite insülin direncini, insülin direnci diyabeti tetikliyor; diyabet damar ve böbrek hasarını artırıyor. Böbrekler bozuldukça tansiyon yükseliyor, tansiyon yükseldikçe kalp ve böbrekler daha fazla zarar görüyor.
ERKEN BELİRTİLER GÖZDEN KAÇIYOR
Hafif halsizlik, çabuk yorulma, kilo artışı, bel çevresinde yağlanma, sınırda yüksek tansiyon ve kan şekeri değerleri CKM’nin ilk sinyalleri olabiliyor. Gece sık idrara çıkma ve sabahları yüzde şişlik de önemli uyarı işaretleri arasında yer alıyor.
KİMLER TARAMA YAPTIRMALI?
Uzmanlar, 18 yaşından itibaren herkesin düzenli olarak tansiyon, kan şekeri, kolesterol ve böbrek fonksiyonlarını kontrol ettirmesi gerektiğini vurguluyor. Aile öyküsü olanlar ve fazla kilolu bireyler için daha sık tarama öneriliyor.
GEÇ KALINIRSA ÖLÜMCÜL
Prof. Dr. Mocan, CKM’nin erken evrede kontrol altına alınabileceğini ancak geç kalınması halinde kalp krizi, felç ve böbrek yetmezliği riskinin ciddi şekilde arttığını belirtiyor. Uzmanlara göre bugün atılacak önleyici adımlar, önümüzdeki 20 yılın sağlık tablosunu belirleyecek.
